การกำหนดปริมาณสารประสาน (Emulsifier) ที่เหมาะสมเพื่อให้สูตรคงตัว

การจะทราบว่าควรใส่ Emulsifier (สารประสาน) ปริมาณเท่าไหร่เพื่อให้เกิดอิมัลชั่นที่เสถียร สามารถพิจารณาได้จากหลายวิธีครับ โดยอ้างอิงจากสูตรที่ท่านให้มา มีคำแนะนำดังนี้ครับ:

1. กฎพื้นฐาน (Rule of Thumb)

ในทางคอสเมติกส์ สูตรมาตรฐานมักใช้หลักการ 20-25% ของ Oil Phase หมายความว่า ปริมาณสารประสานรวมควรมีค่าประมาณ 1/4 ถึง 1/5 ของน้ำหนักน้ำมันทั้งหมดในสูตร

• Oil Phase ของท่าน: White Mineral Oil (3.0%) + Isopropyl Palmitate (1.5%) + Cetyl Alcohol (0.8%) + Dimethicone (0.3%) = 5.6%
• การคำนวณ: 20% ของ 5.6% คือประมาณ 1.12%
• ระบบประสานในสูตรปัจจุบัน: Glyceryl Stearate (1.5%) + Stearic Acid (2.2%) + Triethanolamine (0.9%) = 4.6%

ข้อสังเกต: ปริมาณสารประสานที่ท่านใช้ (4.6%) ถือว่าสูงมากเมื่อเทียบกับปริมาณน้ำมัน (5.6%) ซึ่งจะส่งผลให้เนื้อครีมมีความเสถียรสูงมากและมีเนื้อที่ข้นหนา หากรู้สึกว่าเนื้อหนักเกินไปหรือเกิดฟองขาว (Soaping effect) เวลาทา สามารถปรับลดปริมาณลงได้ครับ

2. ระบบ TEA-Stearate (สบู่ที่เกิดในสูตร)

สูตรของท่านใช้ระบบประสานแบบคลาสสิกคือการให้ Triethanolamine (TEA) ทำปฏิกิริยากับ Stearic Acid เกิดเป็น TEA-Stearate ซึ่งทำหน้าที่เป็นสารซักฟอก/สารประสาน

• สัดส่วนที่นิยมคือ Stearic Acid : TEA ประมาณ 2:1 ถึง 3:1 ซึ่งในสูตรของท่านคือ 2.4:1 ถือว่าเป็นสัดส่วนที่เหมาะสมและเสถียรดีครับ
• Glyceryl Stearate ทำหน้าที่เป็น Co-emulsifier ช่วยเพิ่มความหนืดและช่วยให้เนื้อครีมเนียนละเอียดขึ้น

3. การใช้ระบบ HLB (Hydrophilic-Lipophilic Balance)

เป็นการคำนวณค่าความต้องการ HLB ของน้ำมันแต่ละตัว (Required HLB) แล้วเลือกสารประสานที่มีค่า HLB ใกล้เคียงกันมาผสมกัน เช่น

• Mineral Oil ต้องการ HLB ประมาณ 10
• Isopropyl Palmitate ต้องการ HLB ประมาณ 11.5
• Cetyl Alcohol ต้องการ HLB ประมาณ 15.5

4. จะรู้ได้อย่างไรว่าใส่พอแล้ว? (การทดสอบความเสถียร)

หากไม่แน่ใจว่าปริมาณที่ใส่เพียงพอหรือไม่ ให้ทดสอบด้วยวิธีดังนี้ครับ:

• Centrifuge Test: นำไปปั่นเหวี่ยงด้วยความเร็วสูง หากไม่แยกชั้นแสดงว่าประสานได้ดี
• Heat Test (Stress Test): เก็บในตู้อบอุณหภูมิ 45-50 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 1-4 สัปดาห์ หากเนื้อยังรวมตัวกันดี ไม่มีการคายน้ำมัน (Creaming) แสดงว่าเพียงพอ
• Freeze-Thaw Cycle: ทดสอบโดยการแช่เย็นจัดสลับกับอุณหภูมิห้อง 3-5 รอบ เพื่อดูการแยกชั้น

คำแนะนำเพิ่มเติมสำหรับสูตรนี้:

• ส่วนผสมที่ใช้: ท่านมีการใช้ Glyceryl Stearate, Stearic Acid, และ Triethanolamine 99% เป็นระบบหลัก
• เนื้อสัมผัส: การใช้ Cetyl Alcohol ร่วมกับ Stearic Acid ในปริมาณนี้ จะได้เนื้อโลชั่นหรือครีมที่ค่อนข้างข้นและมีความนุ่มแบบดั้งเดิม
• เคล็ดลับความเสถียร: หากต้องการลดปริมาณ Emulsifier ลงเพื่อให้เนื้อเบาบางขึ้น แนะนำให้เติมสารสร้างเนื้อในส่วนของน้ำ (Water phase thickener) เช่น Xanthan Gum หรือ Carbomer ประมาณ 0.2-0.5% เพื่อช่วยพยุงหยดน้ำมันไม่ให้แยกชั้นครับ

ท่านสามารถเลือกซื้อส่วนผสมเหล่านี้ได้ตามรายการด้านล่างครับ:

• กลุ่มสารประสาน/สร้างเนื้อ: [Glyceryl Stearate], [Stearic Acid], [Cetyl Alcohol]
• สารปรับค่า pH/ทำปฏิกิริยา: [Triethanolamine 99%]
• กลุ่มน้ำมัน/ซิลิโคน: [Mineral Oil], [Isopropyl Palmitate], [Dimethicone]