การปรับสูตรเจลอาบน้ำอ่อนโยน: ระบบสารลดแรงตึงผิว, ความเสถียรของสารสกัดแอลกอฮอล์, และการพัฒนาเชิงพาณิชย์

Question

ผมกำลังทดลองทำเจลอาบน้ำเองที่บ้าน ปริมาณ 100 ml โดยใช้สารลดแรงตึงผิว AD25 และ N70 ที่สั่งจากร้านออนไลน์ และใช้สารสกัดหลักคือ ย่านาง พร้อมตัวเสริมเป็น ตะไคร้ และ ใบเตย ซึ่งผมสกัดด้วยวิธี hydroalcoholic extraction (สกัดสมุนไพรด้วยแอลกอฮอล์) ผมต้องการคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญเพื่อนำไปปรับเป็นสูตรที่สามารถพัฒนาไปเป็นสูตรวางขายได้จริง และต้องการให้อ่อนโยนกับผิวมากที่สุด สูตรปัจจุบัน (100 g / 100 ml): AD25 — 14 g N70 — 4 g Glycerin — 4 g น้ำ DI — 54 g สารสกัดย่านาง hydroalcoholic — 6 g สารสกัดตะไคร้ hydroalcoholic — 2 g สารสกัดใบเตย hydroalcoholic — 4 g เกลือละลายน้ำ 10% — 2 g สารกันเสีย (Phenoxyethanol) — 2 g สิ่งที่อยากสอบถาม: ถ้าจะทำเป็นสูตรที่ขายได้จริงและอ่อนโยนต่อผิว ควรปรับอะไรเพิ่มเติมบ้าง? เช่น การเลือกชนิดสารลดแรงตึงผิว, การปรับ pH, สารให้ความชุ่มชื้น หรือการเพิ่มสารบำรุงอื่นเช่น vitamin E การใช้สารสกัด hydroalcoholic (ปริมาณรวมประมาณ 12%) จะมีผลต่อความเสถียรของเนื้อเจล, ความใส หรือทำให้แยกชั้นได้หรือไม่? การใช้ AD25 + N70 ร่วมกันเหมาะสมหรือไม่? หากต้องการให้อ่อนโยนขึ้น ควรลดเพิ่ม หรือควรแยกใช้ทีละชนิดไปเลย หรือควรเปลี่ยนเป็นอย่างอื่นมากกว่า? ขั้นตอนการผสมส่วนผสมเป็นอย่างไร?

MySkinRecipes Expert · Accepted Answer

ขอบคุณที่แบ่งปันสูตรเจลอาบน้ำทดลองของคุณครับ สูตรเริ่มต้นนี้ถือว่าดีมาก และระบบสารลดแรงตึงผิวที่คุณใช้ก็มีความอ่อนโยนในระดับหนึ่งอยู่แล้ว นี่คือการวิเคราะห์และคำแนะนำโดยละเอียดเพื่อปรับปรุงสูตรของคุณให้พร้อมสำหรับการจำหน่ายและอ่อนโยนต่อผิวมากที่สุด:

1. คำแนะนำเพื่อปรับปรุงเป็นสูตรเชิงพาณิชย์และอ่อนโยนต่อผิว

เพื่อให้สูตรของคุณน่าสนใจและอ่อนโยนยิ่งขึ้น ควรปรับปรุงในประเด็นต่อไปนี้:

ก. การเลือกและสัดส่วนสารลดแรงตึงผิว (ตอบคำถามข้อ 3)

การใช้ AD25 (Cocamidopropyl Betaine) ร่วมกับ N70 (Sodium Lauryl Ether Sulfate, SLES) เป็นระบบที่ใช้กันทั่วไปและมีประสิทธิภาพ

ความอ่อนโยน: สัดส่วนปัจจุบันของคุณ (AD25 14 กรัม ต่อ N70 4 กรัม) ถือว่าดีมากในแง่ของความอ่อนโยน เนื่องจากสารลดแรงตึงผิวชนิด Amphoteric (AD25) มีปริมาณสูงกว่าชนิด Anionic (N70) มาก ซึ่งช่วยลดโอกาสการระคายเคืองจาก SLES ได้
คำแนะนำเพื่อความอ่อนโยนสูงสุด: หากต้องการให้ผลิตภัณฑ์อ่อนโยนเป็นพิเศษ ควรพิจารณาเปลี่ยน N70 (SLES) เป็นสารลดแรงตึงผิวชนิด Anionic หรือ Non-ionic ที่อ่อนโยนกว่า
- ทางเลือกที่ 1 (Anionic อ่อนโยน): แทนที่ N70 ด้วยสารลดแรงตึงผิวที่มีพื้นฐานจากกรดอะมิโน เช่น AminoWash™ (Sodium Lauroyl Glutamate) (ID: 513) หรือ Sodium Lauroyl Lactylate (ID: 125484)
- ทางเลือกที่ 2 (Non-ionic): แทนที่ N70 ด้วยสารลดแรงตึงผิวชนิด Non-ionic เช่น Lauryl Glucoside (ID: 177) หรือ Coco Glucoside (ID: 178) ซึ่งมีความอ่อนโยนสูงและมาจากแหล่งธรรมชาติ เหมาะสำหรับการตลาด

ข. การปรับค่า pH

ขั้นตอนสำคัญ: ค่า pH ของเจลอาบน้ำควรปรับให้สมดุลกับผิว (Skin pH-balanced) ซึ่งโดยทั่วไปคือ pH 5.0 ถึง 6.0 สารลดแรงตึงผิวที่คุณใช้อาจทำให้ pH สูงเกินไป (มักจะอยู่ที่ 6.5-7.5)
การปรับ: ต้องวัดค่า pH สุดท้ายของสูตรเสมอ และปรับลดลงโดยใช้ สารละลายกรดซิตริก (Citric Acid Solution 10-20%) จนกว่าค่า pH จะอยู่ในช่วง 5.0-6.0 ซึ่งจำเป็นต่อสุขภาพผิวและความเสถียรของผลิตภัณฑ์

ค. สารให้ความชุ่มชื้นและสารปรับสภาพผิว

Glycerin: การใช้ Glycerin (ID: 143) 4% เป็นจุดเริ่มต้นที่ดี คุณสามารถเพิ่มเป็น 5-7% เพื่อเพิ่มคุณสมบัติให้ความชุ่มชื้นได้มากขึ้นโดยไม่ทำให้เนื้อเจลเหนียวจนเกินไป
โพลิเมอร์ปรับสภาพผิว (Conditioning Polymer): เพื่อลดผลกระทบที่อาจทำให้ผิวแห้งจากสารลดแรงตึงผิว และให้ความรู้สึกนุ่มลื่นหลังล้างออก ควรเพิ่มสารปรับสภาพผิว
- คำแนะนำ: เพิ่ม Poly-Conditioner 47 (Polyquaternium-47) (ID: 8597) ในความเข้มข้น 0.5-1.0% ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงในการปรับปรุงความรู้สึกของผิวในผลิตภัณฑ์ล้างออก
Vitamin E: วิตามินอี (Tocopherol) ละลายในน้ำมัน และมักจะไม่มีประสิทธิภาพในผลิตภัณฑ์ล้างออกที่เป็นเจลใส เว้นแต่จะใช้ตัวทำละลาย (Solubilizer) ที่เหมาะสม ควรเน้นไปที่สารปรับสภาพผิวที่ละลายน้ำได้จะดีกว่า

ง. สารกันเสีย

การใช้ Phenoxyethanol (ID: 155) ที่ 2% นั้นสูงกว่าอัตราการใช้สูงสุดที่แนะนำโดยทั่วไป (1.0%) สำหรับผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ ควรลดความเข้มข้นลงเหลือ 1.0% เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดและมาตรฐานความปลอดภัย

2. ผลกระทบของสารสกัด Hydroalcoholic (รวม 12%)

การใช้สารสกัด Hydroalcoholic รวม 12% เป็น ปัจจัยเสี่ยงสูงสุด ต่อความเสถียรและความใสของเนื้อเจล

ความใสและสี: ที่ความเข้มข้น 12% สารสีและสารประกอบธรรมชาติจากย่านาง ตะไคร้ และใบเตย จะทำให้เจล ขุ่นและมีสี (น่าจะเป็นสีเขียว/เหลือง/น้ำตาล) การทำเจลให้ใสเหมือนคริสตัลจึงเป็นไปได้ยากมาก
ความเสถียรและการแยกชั้น: แอลกอฮอล์ในปริมาณสูง (ซึ่งมีอยู่ในสารสกัด Hydroalcoholic) สามารถรบกวนระบบสารลดแรงตึงผิว ทำให้เกิด:
- ความขุ่น
- การแยกชั้น (โดยเฉพาะเมื่อผ่านการทดสอบวัฏจักรอุณหภูมิ)
- ความหนืดลดลง
คำแนะนำ: เพื่อความเสถียรและความใสที่ดีขึ้น ควรลดความเข้มข้นของสารสกัดรวมเหลือ 2-5% หากคุณต้องการคงความเข้มข้นสูงไว้เพื่อการตลาด คุณต้องทำการทดสอบความเสถียรอย่างเข้มงวด (การทดสอบร้อน/เย็น) และยอมรับว่าผลิตภัณฑ์จะมีสีและอาจมีความขุ่น

4. ขั้นตอนการผสมส่วนผสม

สำหรับเจลอาบน้ำที่เป็นของเหลว ขั้นตอนการผสมทำได้ง่าย:

ส่วนน้ำ (Water Phase): ผสม น้ำ DI, Glycerin (ID: 143), และสารปรับสภาพผิวที่ละลายน้ำได้ (เช่น Poly-Conditioner 47 (ID: 8597)) เข้าด้วยกัน คนจนเป็นเนื้อเดียวกัน
เติมสารลดแรงตึงผิว: ค่อยๆ เติมสารลดแรงตึงผิวหลัก (N70 (ID: 253119) หรือสารทดแทน) ลงในส่วนน้ำ พร้อมคนเบาๆ เพื่อลดการเกิดฟอง
เติม Amphoteric: เติมสารลดแรงตึงผิวรอง AD25 (Cocamidopropyl Betaine) (ID: 160) และคนจนเข้ากัน
สารเติมแต่ง: เติม สารสกัด Hydroalcoholic และ สารกันเสีย (Phenoxyethanol) (ID: 155) คนให้เข้ากันดี
การเพิ่มความหนืด: ค่อยๆ เติม สารละลายเกลือ 10% ทีละน้อยพร้อมกับคน และหยุดเติมเมื่อได้ความหนืดที่ต้องการ หมายเหตุ: คุณอาจต้องใช้เกลือมากกว่า 2 กรัม เพื่อให้ได้เจลที่ข้นหนืด
การปรับค่า pH (สำคัญ): ตรวจสอบค่า pH ของส่วนผสมสุดท้าย หากสูงกว่า 6.0 ให้ค่อยๆ เติม สารละลายกรดซิตริก (10-20%) ทีละหยด จนกว่าค่า pH จะอยู่ในช่วง 5.0 ถึง 6.0
ขั้นตอนสุดท้าย: ทิ้งเจลไว้ 24 ชั่วโมง เพื่อให้ฟองอากาศที่ติดอยู่ระเหยออกไปก่อนบรรจุภัณฑ์

ตัวอย่างสูตรอ่อนโยนที่แนะนำ (100 กรัม)

ส่วนผสม	หน้าที่	สัดส่วนที่แนะนำ (%)	Product ID
น้ำ DI	ตัวทำละลาย	69.0%	N/A
AD25 (Cocamidopropyl Betaine)	สารลดแรงตึงผิวหลัก	14.0%	160
Lauryl Glucoside	สารลดแรงตึงผิวร่วม (อ่อนโยน)	4.0%	177
Glycerin	สารให้ความชุ่มชื้น	5.0%	143
สารสกัดย่านาง/ตะไคร้/ใบเตย	สารออกฤทธิ์/สี/กลิ่น	4.0%	N/A
Poly-Conditioner 47	สารปรับสภาพผิว	0.5%	8597
Phenoxyethanol	สารกันเสีย	1.0%	155
สารละลายเกลือ 10%	สารเพิ่มความหนืด	2.5%	N/A
สารละลายกรดซิตริก (10%)	สารปรับ pH	q.s. (0.0-0.5%)	N/A
รวม		100.0%