การป้องกันการตกผลึกของสารออกฤทธิ์ในสูตรเจลครีม

ถามโดย: pfunder33 เมื่อ: March 19, 2026 ประเภทผลิตภัณฑ์: เครื่องสำอาง

คำถาม

ต้องการผสมสารออกฤทธิ์กลุ่ม Lipophilic ที่มีความเป็นผลึกสูง (highly crystalline solid actives) เช่น TECA, Hexylresorcinol และ/หรือ Tetrahydrodiferuloylmethane ในสูตรอิมัลชันประเภท oil/silicone-in-water (gel creams) ที่มีน้ำเป็นตัวกลาง (aqueous continuous phase) โดยใช้ Sepimax Zen และ Satin Cream Maker (sodium acrylates copolymer) เป็นสารปรับเนื้อ (rheology modifiers)

ปกติจะละลายสารเหล่านี้ในภาคตัวทำละลาย (standalone solvent phase) เช่น Ethoxydiglycol (EDG), Dimethyl Isosorbide (DMI) และ/หรือ Glycols ที่ผ่านการให้ความร้อน

โครงสร้างของสูตรประกอบด้วย:

  • Phase A: น้ำและส่วนประกอบที่ละลายในน้ำ
  • Phase B: ภาคน้ำมัน/ซิลิโคน
  • Phase C: ภาคตัวทำละลายที่ละลายสารออกฤทธิ์ที่เป็นผลึกแล้ว

ขอสอบถามวิธีการป้องกันไม่ให้สารออกฤทธิ์กลับมาตกผลึก (recrystallizing) ดังนี้:

  1. มีวิธีการใดที่ช่วยป้องกันการตกผลึกของสารเหล่านี้ในสูตรได้ดีที่สุด?
  2. จำเป็นต้องใช้สารช่วยละลาย (solubilizer) หรือไม่ และควรใช้ตัวใดแนะนำ?
  3. ลำดับการผสมมีผลต่อเรื่องนี้หรือไม่? หากนำสารปรับเนื้อ (rheology modifiers) ไปใส่ในภาคตัวทำละลายก่อน แล้วจึงนำไปผสมกับภาคน้ำเพื่อ "กักเก็บ" (trap) สารออกฤทธิ์ที่ละลายอยู่ จะสามารถทำได้หรือไม่?

คำตอบ

การป้องกันการตกผลึก (Recrystallization) ของสารออกฤทธิ์ที่ละลายในน้ำมันและมีความเป็นผลึกสูง เช่น Pure-TECA™, HR-White™ (Hexylresorcinol) และ WhiteCumin™ ในสูตรเจลครีม เป็นความท้าทายที่พบบ่อย มักเกิดจากการที่ตัวทำละลาย (เช่น Ethoxydiglycol หรือ DMI) แพร่กระจายออกไปในส่วนของน้ำ ทำให้สารออกฤทธิ์ขาดตัวทำละลายที่เพียงพอและกลับมาเป็นผลึกอีกครั้ง

1. จำเป็นต้องใช้ Solubilizer หรือไม่?

แม้ว่า Ethoxydiglycol และ Dimethyl Isosorbide (DMI) จะเป็นตัวทำละลายที่ดีเยี่ยม แต่ทั้งคู่สามารถผสมกับน้ำได้ (water-miscible) เพื่อป้องกันการ "ดีดตัว" ของผลึก คุณมักต้องการตัวทำละลายร่วมที่มีความชอบน้ำมันมากขึ้น (lipophilic co-solvent) หรือสารช่วยละลายกลุ่ม surfactant เพื่อช่วยให้สารออกฤทธิ์ยังคงรวมตัวอยู่กับภาคส่วนน้ำมันหรือไมเซลล์

  • LipidSoft™ Solve: แนะนำเป็นอย่างยิ่งสำหรับสารกลุ่มที่เป็นผลึก ทำหน้าที่เป็นตัวทำละลายประสิทธิภาพสูง และช่วยรักษาความเสถียรของสารเหล่านี้ให้อยู่ในภาคน้ำมันของอิมัลชัน ป้องกันการแพร่กระจายไปตกผลึกในภาคน้ำ
  • PEG-40 Hydrogenated Castor Oil: หากสูตรของคุณมีภาคน้ำมันน้อยมาก การใช้สารช่วยละลายกลุ่ม non-ionic ชนิดนี้จะช่วยสร้าง "สภาพแวดล้อมขนาดเล็ก" (micro-environment) ที่เสถียรสำหรับสารออกฤทธิ์ได้

2. ลำดับการผสมและเทคนิคการ "กักเก็บ" (Trapping)

แนวคิดของคุณในการนำสารปรับเนื้อ (Rheology modifiers) ไปผสมในภาคตัวทำละลายก่อน เป็นเทคนิคระดับมืออาชีพที่ช่วยให้การกระจายตัวของพอลิเมอร์เรียบเนียนและไม่จับตัวเป็นก้อน

  • ทำได้หรือไม่? ทำได้ครับ คุณสามารถกระจาย Sepimax Zen และ Satin Cream Maker™ ลงในภาคตัวทำละลาย/น้ำมัน (Phase B + C) เมื่อนำส่วนผสมนี้ไปรวมกับภาคน้ำ (Phase A) พอลิเมอร์จะพองตัวทันทีรอบๆ หยดน้ำมัน/ตัวทำละลาย
  • ช่วย "กักเก็บ" สารออกฤทธิ์ได้จริงไหม? ช่วยได้ในระดับหนึ่งครับ การสร้างเครือข่ายพอลิเมอร์ล้อมรอบหยดตัวทำละลายที่มีสารออกฤทธิ์ละลายอยู่ จะช่วยชะลอการแพร่กระจายของตัวทำละลายออกสู่ภาคน้ำส่วนใหญ่ ช่วยรักษาการละลายของสารออกฤทธิ์ไว้ได้นานขึ้น

ขั้นตอนการผสมที่แนะนำ

เพื่อให้ได้ความเสถียรสูงสุดและป้องกันการตกผลึก แนะนำให้ปรับขั้นตอนดังนี้:

  1. Phase A (ภาคน้ำ): น้ำและสารที่ละลายในน้ำ
  2. Phase B (ภาคน้ำมัน/ตัวทำละลาย): ผสมน้ำมัน, Ethoxydiglycol, DMI และ LipidSoft™ Solve เข้าด้วยกัน
  3. ละลายสารออกฤทธิ์: เติม Pure-TECA™, HR-White™ และ/หรือ WhiteCumin™ ลงใน Phase B ให้ความร้อนเบาๆ (ประมาณ 70-80°C) จนละลายใสสมบูรณ์
  4. กระจายพอลิเมอร์: เมื่อสารละลายใสและอุณหภูมิลดลงเล็กน้อย (แต่ยังอุ่นพอที่จะไม่ให้สารตกผลึก) ให้กระจาย Sepimax Zen และ Satin Cream Maker™ ลงใน Phase B นี้ กวนให้เข้ากัน
  5. การสร้างอิมัลชัน: เท Phase B (ที่มีสารออกฤทธิ์และพอลิเมอร์) ลงใน Phase A ขณะที่กำลังปั่นผสม พอลิเมอร์จะพองตัวและสร้างเนื้อครีม ช่วย "ล็อค" หยดตัวทำละลายไว้ในโครงสร้าง

คำแนะนำเพิ่มเติมสำหรับสารแต่ละตัว

  • Pure-TECA™: ต้องใช้ความร้อนสูง (80°C) ในกลุ่ม Glycols เพื่อให้ละลายหมด ต้องมั่นใจว่าละลายจนใส 100% ก่อนผสมต่อ
  • HR-White™: ไวต่อการตกผลึกมาก ควรใช้อัตราส่วนตัวทำละลายต่อสารออกฤทธิ์อย่างน้อย 5:1
  • Disodium EDTA: ควรใส่ EDTA 0.1-0.2% ในภาคน้ำเสมอ เพื่อป้องกันการเปลี่ยนสี โดยเฉพาะเมื่อใช้ Hexylresorcinol หรือสารสกัดจากขมิ้นครับ

ผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องที่กล่าวถึง

Ethoxydiglycol (e.q. Transcutol)
Ethoxydiglycol (e.q. Transcutol)
เครื่องสำอาง
Disodium EDTA
Disodium EDTA
เครื่องสำอาง
Satin Cream Maker™
Satin Cream Maker™
เครื่องสำอาง
WhiteCumin™ (Tetrahydrodiferuloylmethane)
WhiteCumin™ (Tetrahydrodiferuloylmethane)
เครื่องสำอาง
Dimethyl Isosorbide (DMI)
Dimethyl Isosorbide (DMI)
เครื่องสำอาง
LipidSoft™ Solve
LipidSoft™ Solve
เครื่องสำอาง
Pure-TECA™ Centella Asiatica Extract (TECA 95%, CICA)
Pure-TECA™ Centella Asiatica Extract (TECA 95%, CICA)
เครื่องสำอาง
Sepimax Zen
Sepimax Zen
เครื่องสำอาง
HR-White™ (4-Hexylresorcinol, e.q. Synovea HR)
HR-White™ (4-Hexylresorcinol, e.q. Synovea HR)
เครื่องสำอาง