การใช้ Sodium Bicarbonate ในน้ำยาบ้วนปากและเกณฑ์การควบคุมของ อย.

ถามโดย: sanunvadee1998 เมื่อ: January 28, 2026 ประเภทผลิตภัณฑ์: เครื่องสำอาง

คำถาม

# การใช้ Sodium Bicarbonate ในน้ำยาบ้วนปาก

`Sodium Bicarbonate` ใช้ในน้ำยาบ้วนปากได้หรือไม่คะ? และหากใช้ได้ ควรใช้ในสัดส่วนกี่เปอร์เซ็นต์เพื่อไม่ให้เกินเกณฑ์ที่ อย. กำหนด โดยพิจารณาประกอบกับการใช้ `Sodium Fluoride` ที่สอบถามไปก่อนหน้านี้ค่ะ

คำตอบ

การใช้ Sodium Bicarbonate ในสูตรน้ำยาบ้วนปาก

Sodium Bicarbonate (โซเดียมไบคาร์บอเนต) สามารถใช้ในสูตรน้ำยาบ้วนปากได้อย่างปลอดภัยและเป็นที่นิยมอย่างมาก เนื่องจากมีคุณสมบัติในการช่วยปรับสมดุลค่า pH ในช่องปากให้เป็นด่าง ซึ่งช่วยลดการสะสมของกรดที่เกิดจากแบคทีเรีย อันเป็นสาเหตุของฟันผุและกลิ่นปาก

1. เกณฑ์ อย. และสัดส่วนที่แนะนำ

  • Sodium Bicarbonate: ตามประกาศเครื่องสำอางของ อย. (อ้างอิงตาม ASEAN Cosmetic Directive) ไม่มีการกำหนดเพดานสูงสุด ในการใช้ Sodium Bicarbonate ในน้ำยาบ้วนปาก อย่างไรก็ตาม เพื่อความเหมาะสมด้านรสชาติและประสิทธิภาพ แนะนำดังนี้:
    • ปริมาณที่แนะนำ: 0.5% - 2.0% สำหรับสูตรน้ำยาบ้วนปากที่ใช้เป็นประจำทุกวัน
    • การละลาย: สามารถละลายในน้ำได้สูงสุดประมาณ 9% หากใส่มากเกินไปอาจทำให้รสชาติเค็มหรือรู้สึกเหมือนสบู่ในปาก
  • Sodium Fluoride: ตามที่เคยให้ข้อมูลไว้ อย. กำหนดให้มีสารประกอบฟลูออไรด์รวมกันได้ไม่เกิน 0.15% (คำนวณเป็นปริมาณฟลูออไรด์) หากใช้ Sodium Fluoride (anti-caries, oral care) จะเทียบเท่ากับตัววัตถุดิบประมาณ 0.33% แต่โดยทั่วไปน้ำยาบ้วนปากสูตรใช้ทุกวันมักใช้ Sodium Fluoride ที่ประมาณ 0.05%

2. ข้อดีของการใช้ Sodium Bicarbonate ร่วมกับ Sodium Fluoride

การใช้ส่วนผสมทั้งสองอย่างร่วมกันให้ผลลัพธ์ที่ดีมากในด้านการดูแลช่องปาก:

  • การสะเทินกรด (Acid Neutralization): Sodium Bicarbonate ช่วยเพิ่มค่า pH ในช่องปาก ลดความเป็นกรดที่ทำลายเคลือบฟัน
  • ส่งเสริมการคืนแร่ธาตุ (Enhanced Remineralization): ฟลูออไรด์จะทำงานได้ดีในสภาวะที่ไม่เป็นกรด การมี Sodium Bicarbonate ช่วยสร้างสภาวะที่เหมาะสมให้ Sodium Fluoride เข้าไปซ่อมแซมเคลือบฟันได้ดียิ่งขึ้น
  • ความสะอาด: ช่วยขจัดคราบจุลินทรีย์และคราบสกปรกบนผิวฟันอย่างอ่อนโยน

3. คำแนะนำในการผสม

  • การควบคุมค่า pH: Sodium Bicarbonate จะทำให้สูตรมีความเป็นด่าง (pH ประมาณ 8.0-8.5) ควรตรวจสอบว่าสารกันเสียหรือสารแต่งกลิ่นที่ใช้มีความเสถียรในค่า pH ช่วงนี้หรือไม่
  • วิธีผสม: ละลาย Sodium Bicarbonate และ Sodium Fluoride ในส่วนของน้ำ (Water Phase) ให้ละลายจนใสหมดก่อนที่จะเติมส่วนผสมอื่นๆ

ส่วนผสมที่แนะนำ:

  • Sodium Bicarbonate: เกรดความบริสุทธิ์สูง เหมาะสำหรับปรับค่า pH และใช้ในผลิตภัณฑ์ดูแลช่องปาก
  • Sodium Fluoride (anti-caries, oral care): สารสำคัญสำหรับป้องกันฟันผุในผลิตภัณฑ์ดูแลช่องปากโดยเฉพาะ (จำกัดการใช้ตามเกณฑ์ อย.)

ผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องที่กล่าวถึง

Sodium Bicarbonate
Sodium Bicarbonate
เครื่องสำอาง
Sodium Fluoride (anti-caries, oral care)
Sodium Fluoride (anti-caries, oral care)
เครื่องสำอาง