ขั้นตอนการผลิตและการควบคุมคุณภาพสำหรับครีม กันแดด และเซรั่ม
ถามโดย: sasikarn.str
เมื่อ: February 11, 2026
ประเภทผลิตภัณฑ์:
เครื่องสำอาง
คำถาม
ในส่วนของการผลิตผลิตภัณฑ์ประเภท ครีม, กันแดด, สครับ และเซรั่ม มีขั้นตอนและกระบวนการอย่างไรบ้าง ตั้งแต่การรับวัตถุดิบ (raw materials) ไปจนถึงสินค้าสำเร็จรูป (Finished Goods - FG) โดยขอรายละเอียดในประเด็นดังนี้:
- กระบวนการในไลน์การผลิตอย่างละเอียด
- ขั้นตอนการควบคุมคุณภาพ (
Quality Control - QC) และการประกันคุณภาพ (Quality Assurance - QA) ว่าต้องดำเนินการในขั้นตอนใดบ้าง - เครื่องมือและอุปกรณ์ที่จำเป็นต้องใช้ในแต่ละกระบวนการตั้งแต่ต้นจนจบ
- ความแตกต่างของกระบวนการผลิตในแต่ละไลน์ผลิตภัณฑ์ (ครีม, กันแดด, สครับ, เซรั่ม)
- ทาง MySkinRecipes มีเครื่องมือหรืออุปกรณ์สนับสนุนในส่วนนี้หรือไม่
คำตอบ
กระบวนการผลิตเครื่องสำอาง เช่น ครีม, กันแดด, สครับ และเซรั่ม มีขั้นตอนที่เป็นระบบเพื่อให้มั่นใจในเรื่องความปลอดภัย ความเสถียร และประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์ โดยมีรายละเอียดตั้งแต่การรับวัตถุดิบจนถึงสินค้าสำเร็จรูป (FG) ดังนี้ครับ
1. การรับและตรวจสอบวัตถุดิบ (Incoming Quality Control - IQC)
- กระบวนการ: รับวัตถุดิบและบรรจุภัณฑ์เข้าคลัง
- QA/QC: ตรวจสอบเอกสาร COA (Certificate of Analysis), ลักษณะทางกายภาพ (สี, กลิ่น), และการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์เบื้องต้น
- เครื่องมือ: เครื่องชั่ง, อุปกรณ์สุ่มตัวอย่าง
2. การเตรียมและการชั่งวัตถุดิบ (Preparation & Weighing)
- กระบวนการ: ชั่งส่วนผสมตามสูตรการผลิต (Formula)
- QA/QC: ตรวจสอบน้ำหนักให้ตรงตามบันทึกการผลิต (Batch Manufacturing Record - BMR)
- เครื่องมือ: เครื่องชั่งดิจิทัลความละเอียดสูง
3. การผสมและผลิตเนื้อผลิตภัณฑ์ (Bulk Production)
ขั้นตอนนี้จะมีความแตกต่างกันตามประเภทผลิตภัณฑ์:
- ครีมและกันแดด: มักประกอบด้วยส่วนน้ำและส่วนน้ำมันที่ต้องแยกกันต้ม (ประมาณ 70-75°C) แล้วนำมาผสมกันด้วยแรงปั่นสูง (Emulsification)
- กันแดด ต้องใช้การ Homogenize ที่เข้มข้นเพื่อให้สารกันแดดกระจายตัวได้สม่ำเสมอ
- เซรั่ม: มักเป็นเบสน้ำ การผสมเน้นการละลายสารสกัด หากเป็นเซรั่มเนื้อน้ำนมจะใช้เครื่อง Homogenizer ช่วย
- สครับ: คล้ายการทำครีมหรือเจล แต่จะมีการเติมเม็ดสครับในขั้นตอนสุดท้ายที่อุณหภูมิต่ำ และใช้ความเร็วรอบต่ำเพื่อไม่ให้เม็ดสครับแตกหรือเสียหาย
- เครื่องมือ:
- เครื่องโฮโมจีไนเซอร์ (Homogenizer): จำเป็นมากสำหรับการทำเนื้ออีมัลชั่นให้เนียนละเอียดและเสถียร (เช่น Bearing (Composite) Homogenizer 2.2KW หรือ 4.0KW)
- ถังกวนผสมแบบมีระบบทำความร้อน: สำหรับละลายแว็กซ์และน้ำมัน
4. การควบคุมระหว่างกระบวนการ (In-Process Control - IPC)
- กระบวนการ: ตรวจสอบเนื้อผลิตภัณฑ์ (Bulk) ก่อนนำไปบรรจุ
- QA/QC:
- ค่า pH: ตรวจสอบความเป็นกรด-ด่าง (ใช้ pH Calibration Buffers ในการปรับจูนเครื่องมือ)
- ความหนืด (Viscosity): ตรวจสอบความข้นเหลวให้ได้ตามมาตรฐาน (ใช้เครื่อง Viscometer)
- ลักษณะทางกายภาพ: สี, กลิ่น, เนื้อสัมผัส
- เครื่องมือ: เครื่องวัดค่า pH, เครื่องวัดความหนืด
5. การบรรจุและหีบห่อ (Filling and Packaging)
- กระบวนการ: บรรจุเนื้อผลิตภัณฑ์ลงในบรรจุภัณฑ์หลัก (ขวด, หลอด, กระปุก)
- QA/QC: ตรวจสอบน้ำหนักบรรจุและความเรียบร้อยของการปิดผนึก (Sealing)
- เครื่องมือ:
- เครื่องบรรจุของเหลว/ครีม
- เครื่องปิดผนึกหลอด: เช่น Ultrasonic tube filling and sealing machine
6. การตรวจสอบคุณภาพขั้นสุดท้าย (Final Quality Control - FQC)
- กระบวนการ: ตรวจสอบสินค้าสำเร็จรูปก่อนปล่อยสู่ตลาด
- QA/QC:
- การตรวจเชื้อจุลินทรีย์: เพื่อยืนยันความปลอดภัย (ใช้ชุดเครื่องมือ Microbial Limit Tester)
- ตรวจสอบบรรจุภัณฑ์: การติดฉลาก, เลข Batch, วันหมดอายุ
- เครื่องมือ: Microbial Limit Tester, Vacuum Pump
ความแตกต่างในไลน์การผลิต
- ความหนืด: เซรั่มที่เหลวมากจะใช้ปั๊มบรรจุคนละแบบกับครีมหรือสครับที่หนืดสูง
- แรงปั่น: กันแดดและครีมต้องการแรงปั่นสูง (High Shear) แต่สครับต้องการการกวนที่นุ่มนวลในขั้นตอนสุดท้าย
- อุณหภูมิ: เซรั่มบางชนิดที่มีสารสกัดไวต่อความร้อนต้องผลิตแบบ Cold Process (ไม่ใช้ความร้อน)
การสนับสนุนจาก MySkinRecipes
MySkinRecipes มีเครื่องมือระดับอุตสาหกรรมซัพพอร์ตครบวงจร เช่น:
- ด้านการผสม: เครื่อง Homogenizer หลากหลายขนาดตั้งแต่ 2.2KW ถึง 7.5KW
- ด้านการบรรจุ: เครื่องบรรจุและปิดผนึกหลอดระบบ Ultrasonic
- ด้าน QC: สารละลายบัฟเฟอร์สำหรับเครื่อง pH, เครื่องวัดความหนืด และชุดตรวจสอบเชื้อจุลินทรีย์ เพื่อให้การผลิตของคุณได้มาตรฐานสากลครับ
ผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องที่กล่าวถึง
pH Calibration Buffer 4.00, 6.86 (2ซอง)
เครื่องมือ
Bearing (Composite) Homogenizer 2.2KW
เครื่องมือ
Bearing (Composite) Homogenizer 4.0KW
เครื่องมือ
Bearing (Composite) Homogenizer 7.5KW
เครื่องมือ
Vacuum Pump ( for Microbial Limit Tester )
เครื่องมือ