ขั้นตอนการผลิตและการควบคุมคุณภาพสำหรับครีม กันแดด และเซรั่ม

ถามโดย: sasikarn.str เมื่อ: February 11, 2026 ประเภทผลิตภัณฑ์: เครื่องสำอาง

คำถาม

ในส่วนของการผลิตผลิตภัณฑ์ประเภท ครีม, กันแดด, สครับ และเซรั่ม มีขั้นตอนและกระบวนการอย่างไรบ้าง ตั้งแต่การรับวัตถุดิบ (raw materials) ไปจนถึงสินค้าสำเร็จรูป (Finished Goods - FG) โดยขอรายละเอียดในประเด็นดังนี้:

  • กระบวนการในไลน์การผลิตอย่างละเอียด
  • ขั้นตอนการควบคุมคุณภาพ (Quality Control - QC) และการประกันคุณภาพ (Quality Assurance - QA) ว่าต้องดำเนินการในขั้นตอนใดบ้าง
  • เครื่องมือและอุปกรณ์ที่จำเป็นต้องใช้ในแต่ละกระบวนการตั้งแต่ต้นจนจบ
  • ความแตกต่างของกระบวนการผลิตในแต่ละไลน์ผลิตภัณฑ์ (ครีม, กันแดด, สครับ, เซรั่ม)
  • ทาง MySkinRecipes มีเครื่องมือหรืออุปกรณ์สนับสนุนในส่วนนี้หรือไม่

คำตอบ

กระบวนการผลิตเครื่องสำอาง เช่น ครีม, กันแดด, สครับ และเซรั่ม มีขั้นตอนที่เป็นระบบเพื่อให้มั่นใจในเรื่องความปลอดภัย ความเสถียร และประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์ โดยมีรายละเอียดตั้งแต่การรับวัตถุดิบจนถึงสินค้าสำเร็จรูป (FG) ดังนี้ครับ

1. การรับและตรวจสอบวัตถุดิบ (Incoming Quality Control - IQC)

  • กระบวนการ: รับวัตถุดิบและบรรจุภัณฑ์เข้าคลัง
  • QA/QC: ตรวจสอบเอกสาร COA (Certificate of Analysis), ลักษณะทางกายภาพ (สี, กลิ่น), และการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์เบื้องต้น
  • เครื่องมือ: เครื่องชั่ง, อุปกรณ์สุ่มตัวอย่าง

2. การเตรียมและการชั่งวัตถุดิบ (Preparation & Weighing)

  • กระบวนการ: ชั่งส่วนผสมตามสูตรการผลิต (Formula)
  • QA/QC: ตรวจสอบน้ำหนักให้ตรงตามบันทึกการผลิต (Batch Manufacturing Record - BMR)
  • เครื่องมือ: เครื่องชั่งดิจิทัลความละเอียดสูง

3. การผสมและผลิตเนื้อผลิตภัณฑ์ (Bulk Production)

ขั้นตอนนี้จะมีความแตกต่างกันตามประเภทผลิตภัณฑ์:

  • ครีมและกันแดด: มักประกอบด้วยส่วนน้ำและส่วนน้ำมันที่ต้องแยกกันต้ม (ประมาณ 70-75°C) แล้วนำมาผสมกันด้วยแรงปั่นสูง (Emulsification)
    • กันแดด ต้องใช้การ Homogenize ที่เข้มข้นเพื่อให้สารกันแดดกระจายตัวได้สม่ำเสมอ
  • เซรั่ม: มักเป็นเบสน้ำ การผสมเน้นการละลายสารสกัด หากเป็นเซรั่มเนื้อน้ำนมจะใช้เครื่อง Homogenizer ช่วย
  • สครับ: คล้ายการทำครีมหรือเจล แต่จะมีการเติมเม็ดสครับในขั้นตอนสุดท้ายที่อุณหภูมิต่ำ และใช้ความเร็วรอบต่ำเพื่อไม่ให้เม็ดสครับแตกหรือเสียหาย
  • เครื่องมือ:
    • เครื่องโฮโมจีไนเซอร์ (Homogenizer): จำเป็นมากสำหรับการทำเนื้ออีมัลชั่นให้เนียนละเอียดและเสถียร (เช่น Bearing (Composite) Homogenizer 2.2KW หรือ 4.0KW)
    • ถังกวนผสมแบบมีระบบทำความร้อน: สำหรับละลายแว็กซ์และน้ำมัน

4. การควบคุมระหว่างกระบวนการ (In-Process Control - IPC)

  • กระบวนการ: ตรวจสอบเนื้อผลิตภัณฑ์ (Bulk) ก่อนนำไปบรรจุ
  • QA/QC:
    • ค่า pH: ตรวจสอบความเป็นกรด-ด่าง (ใช้ pH Calibration Buffers ในการปรับจูนเครื่องมือ)
    • ความหนืด (Viscosity): ตรวจสอบความข้นเหลวให้ได้ตามมาตรฐาน (ใช้เครื่อง Viscometer)
    • ลักษณะทางกายภาพ: สี, กลิ่น, เนื้อสัมผัส
  • เครื่องมือ: เครื่องวัดค่า pH, เครื่องวัดความหนืด

5. การบรรจุและหีบห่อ (Filling and Packaging)

  • กระบวนการ: บรรจุเนื้อผลิตภัณฑ์ลงในบรรจุภัณฑ์หลัก (ขวด, หลอด, กระปุก)
  • QA/QC: ตรวจสอบน้ำหนักบรรจุและความเรียบร้อยของการปิดผนึก (Sealing)
  • เครื่องมือ:
    • เครื่องบรรจุของเหลว/ครีม
    • เครื่องปิดผนึกหลอด: เช่น Ultrasonic tube filling and sealing machine

6. การตรวจสอบคุณภาพขั้นสุดท้าย (Final Quality Control - FQC)

  • กระบวนการ: ตรวจสอบสินค้าสำเร็จรูปก่อนปล่อยสู่ตลาด
  • QA/QC:
    • การตรวจเชื้อจุลินทรีย์: เพื่อยืนยันความปลอดภัย (ใช้ชุดเครื่องมือ Microbial Limit Tester)
    • ตรวจสอบบรรจุภัณฑ์: การติดฉลาก, เลข Batch, วันหมดอายุ
  • เครื่องมือ: Microbial Limit Tester, Vacuum Pump

ความแตกต่างในไลน์การผลิต

  • ความหนืด: เซรั่มที่เหลวมากจะใช้ปั๊มบรรจุคนละแบบกับครีมหรือสครับที่หนืดสูง
  • แรงปั่น: กันแดดและครีมต้องการแรงปั่นสูง (High Shear) แต่สครับต้องการการกวนที่นุ่มนวลในขั้นตอนสุดท้าย
  • อุณหภูมิ: เซรั่มบางชนิดที่มีสารสกัดไวต่อความร้อนต้องผลิตแบบ Cold Process (ไม่ใช้ความร้อน)

การสนับสนุนจาก MySkinRecipes

MySkinRecipes มีเครื่องมือระดับอุตสาหกรรมซัพพอร์ตครบวงจร เช่น:

  • ด้านการผสม: เครื่อง Homogenizer หลากหลายขนาดตั้งแต่ 2.2KW ถึง 7.5KW
  • ด้านการบรรจุ: เครื่องบรรจุและปิดผนึกหลอดระบบ Ultrasonic
  • ด้าน QC: สารละลายบัฟเฟอร์สำหรับเครื่อง pH, เครื่องวัดความหนืด และชุดตรวจสอบเชื้อจุลินทรีย์ เพื่อให้การผลิตของคุณได้มาตรฐานสากลครับ

ผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องที่กล่าวถึง

pH Calibration Buffer 4.00, 6.86 (2ซอง)
pH Calibration Buffer 4.00, 6.86 (2ซอง)
เครื่องมือ
Bearing (Composite) Homogenizer 2.2KW
Bearing (Composite) Homogenizer 2.2KW
เครื่องมือ
Bearing (Composite) Homogenizer 4.0KW
Bearing (Composite) Homogenizer 4.0KW
เครื่องมือ
Bearing (Composite) Homogenizer 7.5KW
Bearing (Composite) Homogenizer 7.5KW
เครื่องมือ
Vacuum Pump ( for Microbial Limit Tester )
Vacuum Pump ( for Microbial Limit Tester )
เครื่องมือ