ตะกอนเหมือนวุ้นในน้ำหอมแอลกอฮอล์ที่ใช้ 12H Fix และ LipidSoft Lite
คำถาม
- 12H Fix (0.8%): 3.84 กรัม
- LipidSoft Lite (1.6%): 7.68 กรัม
- น้ำหอม (25%): 120.0 กรัม
- แอลกอฮอล์ (72.6%): 348.48 กรัม
ขั้นตอนการผสม (วิธีทำ)
ละลายเบส (Phase A):
นำ 12H Fix และ LipidSoft Lite ใส่บีกเกอร์ ให้ความร้อน (60-70°C) กวนจนละลายใสเป็นเนื้อเดียวกันลดอุณหภูมิ:
ยกออกจากเตา รอจนเย็นลงเท่าอุณหภูมิห้อง (ห้ามข้ามขั้นตอนนี้เด็ดขาด)เติมความหอม:
เทหัวน้ำหอมลงไป คนให้เข้ากันเติมตัวทำละลาย:
เทแอลกอฮอล์ (DEB96) ลงไปเป็นลำดับสุดท้าย กวนเบาๆ จนของเหลวใสเข้ากันดีพักและบ่ม:
ปิดฝาตั้งทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้อง 12-24 ชม. ให้ฟองยุบหมด แล้วนำเข้าตู้เย็นช่องธรรมดาเพื่อบ่มกลิ่น
ปัญหาที่เจอคือยังเป็นตะกอนเหมือนวุ้น
คำตอบ
อาการเป็น ตะกอนเหมือนวุ้น มีแนวโน้มสูงว่าเกิดจาก ความเข้ากันได้/การละลายของระบบ 12H Fix™ + LipidSoft™ Lite + น้ำหอม หลังถูกเจือจางด้วยแอลกอฮอล์ และหลังเจอความเย็น ไม่ได้แปลว่า 12H Fix™ เสียเสมอไปค่ะ
จุดสำคัญของสูตรนี้:
- สูตรใช้ 12H Fix™ 0.8% : LipidSoft™ Lite 1.6% = 1 : 2 ซึ่งตรงกับแนวทางสินค้าที่ให้ใช้ LipidSoft™ Lite ประมาณ 2 เท่าเพื่อช่วยละลาย 12H Fix™ แล้ว
- แต่ต้องแยกคำว่า “ละลายใสตอนร้อน/ใน premix” ออกจาก “เสถียรหลังเติมแอลกอฮอล์และหลังบ่มเย็น” เพราะเมื่อเติมแอลกอฮอล์ สภาพตัวทำละลายเปลี่ยน อาจทำให้บางส่วนของน้ำหอม/ฟิกซ์กลิ่น/น้ำมันเบาตกออกมาเป็นวุ้นได้
- หากใช้ แอลกอฮอล์ 96% ที่ 72.6% จะมีน้ำเข้าสูตรประมาณ 2.9% ของสูตรรวม ซึ่งอาจทำให้น้ำหอมบางชนิดหรือระบบ fixative ขุ่น/เป็นวุ้น โดยเฉพาะเมื่ออุณหภูมิต่ำลง
- ไม่แนะนำให้นำเข้าตู้เย็นเป็นขั้นตอนบ่มมาตรฐานทันที เพราะความเย็นอาจเร่งให้ส่วนที่ละลายได้จำกัดตกตะกอน ควรใช้ตู้เย็นเป็น การทดสอบความเสถียร ก่อน
แนวทางแก้และทดสอบ:
ตรวจช่วง premix ให้ชัด
- อุ่น 12H Fix™ + LipidSoft™ Lite ที่ 60–70°C จนใสจริง ไม่มีเม็ด/ผงเหลือ
- เติมหัวน้ำหอมแล้วดูว่า premix ยังใสและเข้ากันดีหรือไม่ ก่อนเติมแอลกอฮอล์
- ถ้าเริ่มขุ่นตั้งแต่หลังเติมน้ำหอม แสดงว่าน้ำหอมชุดนั้นอาจไม่ compatible กับระบบ 12H Fix™/LipidSoft™ Lite ในอัตรานี้
ปรับวิธีเติมแอลกอฮอล์
- ไม่ควรเทแอลกอฮอล์ทั้งหมดครั้งเดียวตอนท้าย
- ให้ค่อย ๆ เติมทีละส่วน เช่น 10–20% ของปริมาณแอลกอฮอล์ทั้งหมดต่อครั้ง พร้อมกวนให้สม่ำเสมอ เพื่อลด solvent shock เฉพาะจุด
พักที่อุณหภูมิห้องก่อน ไม่ควรเข้าตู้เย็นทันที
- ตรวจความใสหลังผสมทันที
- ตรวจอีกครั้งหลังพัก 24 ชม. ที่อุณหภูมิห้อง
- จากนั้นค่อยทดสอบ 24–72 ชม. ในอุณหภูมิต่ำ เพื่อดูว่าเกิดจาก cold aging หรือไม่
ทำ small batch ก่อนผลิตจริง
- ทดลอง 50–100 กรัม โดยใช้น้ำหอมตัวเดิม
- เทียบ 12H Fix™ ที่ 0.2%, 0.4%, 0.8%, 1.0% และใช้ LipidSoft™ Lite ที่ 2 เท่าของ 12H Fix™ เหมือนเดิม
- ถ้ายังเป็นวุ้น ให้ลองเพิ่ม LipidSoft™ Lite เป็น 2.5–3 เท่าของ 12H Fix™ เฉพาะในชุดทดลอง แล้วประเมินทั้งความใสและฟีลบนผิว
เปรียบเทียบแอลกอฮอล์ 96% กับ 99.9%
- ทำสูตรเดียวกันโดยเทียบ Ethyl Alcohol 96% กับ Ethyl Alcohol 99.9% / 200 proof
- ถ้าชุด 99.9% ใสกว่าชัดเจน แปลว่าน้ำในแอลกอฮอล์ 96% เป็นปัจจัยสำคัญที่กระตุ้นการเกิดวุ้น
ทำ blank control เพื่อหาตัวการ
- น้ำหอม + แอลกอฮอล์ เท่านั้น
- 12H Fix™ + LipidSoft™ Lite + แอลกอฮอล์ โดยไม่มีน้ำหอม
- LipidSoft™ Lite + น้ำหอม + แอลกอฮอล์ โดยไม่มี 12H Fix™
การกรองทำได้หลังพักให้ตกตะกอนแล้ว แต่เป็นเพียงการเอาตะกอนออก ไม่ใช่การแก้ต้นเหตุ หากระบบยังไม่ compatible ตะกอนอาจกลับมาเกิดใหม่ได้ค่ะ