ปัญหาเซรั่มเปลี่ยนสีจากสีเขียวเป็นสีน้ำตาล
คำถาม
ขอสอบถามเรื่องสีของเซรั่มที่ผลิต สังเกตว่าสีเริ่มเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอ่อนๆ ตอนที่ทำเสร็จใหม่ๆ สีจะออกไปทางเขียว แต่พอวางไว้นอกตู้เย็นในขวดดรอปเปอร์สีชาที่ปิดสนิท วันต่อมาสีก็กลายเป็นสีน้ำตาลอ่อนๆ จึงต้องการทราบว่าเป็นเพราะ Calendula Extract หรือไม่ เนื่องจากเป็นส่วนผสมเดียวที่ระบุว่าต้องเก็บที่ 10 องศาเซลเซียส หรืออาจจะเป็นปฏิกิริยาระหว่างส่วนผสมอื่นๆ ในสูตร
รายละเอียดส่วนประกอบมีดังนี้:
Distilled Water: q.s. to 100% (21.365g Adjusted)AnyGel™(Dehydroxanthan Gum): 0.6% (0.30g)X-Glycerin(Polyglycerin-10): 3.0% (1.50g)Propanediol: 2.0% (1.00g)Aminomatte(Sarcosine): 1.0% (0.50g)Betaine: 1.0% (0.50g)Liquid Azelaic™(Azeloglycina): 8.0% (4.00g)Safe-B3™(Niacinamide): 5.0% (2.50g)D-Panthenol Care(100% Liquid): 2.0% (1.00g)Micromul™ Kaempferol: 2.0% (1.00g)Calendula Extract: 2.0% (1.00g)Ultra-Xylane™: 3.0% (1.50g)Decarboxy Carnosine HCl: 0.2% (0.10g)Micromul™ EGCG: 3.0% (1.50g)Pep-Calm™(Palmitoyl Tripeptide-8): 2.5% (1.25g)Pep®-GHK2CU1-10000: 2.0% (1.00g)Tetrapeptide-21 Solution: 3.0% (1.50g)Syn-Ake eq.: 4.0% (2.00g)WaterSil™ 8/12(Water Gel Detackifier): 3.0% (1.50g)Mild Preserved HD™(Propylene Glycol, 1,2-Hexanediol, Hydroxyacetophenone): 1.0% (0.50g)
คำตอบ
การเปลี่ยนสีของเซรั่มที่คุณพบ (จากสีออกเขียวกลายเป็นสีน้ำตาล) เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นได้บ่อยเมื่อมีการใช้สารสกัดจากธรรมชาติและสารออกฤทธิ์ที่มีความซับซ้อน จากสูตรที่คุณให้มา นี่คือการวิเคราะห์สาเหตุที่เป็นไปได้ครับ:
1. การเกิดออกซิเดชันของโพลีฟีนอล (สาเหตุหลัก)
ตัวการที่น่าจะทำให้เกิดสีน้ำตาลมากที่สุดคือ Micromul™ EGCG และ Calendula Extract (Water Soluble)
- EGCG: เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่มีประสิทธิภาพสูงมาก แต่ไวต่อออกซิเจนอย่างยิ่ง เมื่อเกิดออกซิเดชันจะเปลี่ยนจากสีใสหรือสีอ่อนเป็นสีส้มหรือน้ำตาลเข้ม
- Calendula Extract: สารสกัดนี้มีลูทีนและสารพฤกษเคมีที่ไวต่ออุณหภูมิและแสง ตัววัตถุดิบเองมีลักษณะเป็นของเหลวสีน้ำตาลแดงเข้ม เมื่ออยู่ในสูตรและสัมผัสกับอากาศหรืออุณหภูมิห้อง จึงเกิดการเปลี่ยนสีได้ง่าย
2. ปฏิกิริยากับ Copper Peptide
ในสูตรของคุณมี Pep®-GHK2CU1-10000 ซึ่งเป็นตัวให้สีเขียวหรือฟ้าเขียวในตอนเริ่มต้น
- ตัวเร่งปฏิกิริยา: ไอออนของทองแดง (Copper) สามารถทำหน้าที่เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาออกซิเดชันของสารประกอบฟีนอลิก (เช่นที่มีใน EGCG และ Calendula) หมายความว่าการมี Copper Peptide อาจไปเร่งให้สารต้านอนุมูลอิสระตัวอื่นๆ ในสูตรกลายเป็นสีน้ำตาลเร็วขึ้น
- ความเข้ากันได้: โดยทั่วไปมักไม่แนะนำให้ผสม Copper Peptide เข้มข้นรวมกับสารต้านอนุมูลอิสระแรงๆ อย่าง EGCG ในสูตรเดียวกัน เพราะอาจทำให้ประสิทธิภาพลดลงหรือเกิดปัญหาความเสถียรของสี
3. ค่า pH และความเสถียร
- Niacinamide (Safe-B3™): เสถียรที่สุดที่ pH ประมาณ 6.0
- EGCG Stability: จะเสถียรกว่ามากในสภาวะที่เป็นกรดอ่อนๆ (pH 4.0–5.0) หากเซรั่มของคุณมี pH ใกล้ 6.0 (เพื่อให้เหมาะกับ Niacinamide) EGCG จะเกิดออกซิเดชันและเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลได้เร็วมาก
4. การเก็บรักษาและบรรจุภัณฑ์
- ขวดดรอปเปอร์: แม้จะเป็นขวดสีชา แต่ทุกครั้งที่เปิดใช้ อากาศจะเข้าไปในขวด ออกซิเจนในอากาศเพียงพอที่จะกระตุ้นให้ EGCG และ Calendula เกิดการเปลี่ยนสี
- อุณหภูมิ: เนื่องจากสารสกัด Calendula และ EGCG ไวต่อความร้อน การวางไว้ที่อุณหภูมิห้องจึงเร่งปฏิกิริยาเคมีที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนสี
คำแนะนำ:
- การแช่เย็น: ควรเก็บเซรั่มที่ทำเสร็จแล้วไว้ในตู้เย็นตลอดเวลา ซึ่งเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการชะลอการเกิดออกซิเดชัน
- ตรวจสอบค่า pH: ลองวัดค่า pH ของเซรั่ม การปรับให้อยู่ในช่วง 5.0–5.5 อาจช่วยให้สูตรโดยรวมสมดุลขึ้น แม้ EGCG จะยังคงมีโอกาสเปลี่ยนสีได้บ้างตามเวลา
- บรรจุภัณฑ์: หากเป็นไปได้ แนะนำให้เปลี่ยนไปใช้ ขวดปั๊มสุญญากาศ (Airless Pump) เพื่อป้องกันไม่ให้อากาศสัมผัสกับเนื้อเซรั่มระหว่างการใช้งาน
- การแยกสูตร: คุณอาจพิจารณาแยกทำเป็นเซรั่ม 2 ตัว คือตัวหนึ่งสำหรับ Copper Peptide และอีกตัวสำหรับสารสกัดจากพืช (EGCG/Calendula) เพื่อป้องกันไม่ให้ทองแดงไปเร่งการเสื่อมสภาพของสารสกัด
- การป้องกัน: การเติมสารช่วยรักษาความเสถียรของสารต้านอนุมูลอิสระอาจช่วยได้ แต่การแช่เย็นและการใช้บรรจุภัณฑ์สุญญากาศคือทางออกที่ดีที่สุด
การที่เซรั่มเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลไม่ได้หมายความว่าเสียในทันที แต่เป็นสัญญาณว่าประสิทธิภาพในการต้านอนุมูลอิสระของ EGCG และ Calendula กำลังลดลงครับ
การตอบกลับติดตาม
คำถาม:
ต้องการสอบถามเรื่องเซรั่มที่ผสมแล้วมีสีเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลครับ ตอนผสมเสร็จใหม่ๆ สีจะออกไปทางโทนเขียว แต่พอวางไว้นอกตู้เย็นในขวดดรอปเปอร์สีชาที่ปิดสนิท เพียงข้ามคืนสีก็เริ่มเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล ไม่แน่ใจว่าเป็นเพราะ Calendula Extract หรือไม่ เนื่องจากระบุว่าควรเก็บที่ 10 องศาเซลเซียส หรืออาจเกิดจากปฏิกิริยาระหว่างส่วนผสมตัวอื่นๆ
เป้าหมายคือต้องการให้สูตรมีความเสถียรที่อุณหภูมิห้องในขวดดรอปเปอร์ทั่วไป โดยไม่ต้องแช่เย็นหรือใช้ขวดปั๊มสุญญากาศ
ส่วนประกอบในสูตรปัจจุบัน:
Distilled Water: q.s. to 100% (21.365g Adjusted)AnyGel™(Dehydroxanthan Gum): 0.6% (0.30g)X-Glycerin(Polyglycerin-10): 3.0% (1.50g)Propanediol: 2.0% (1.00g)Aminomatte(Sarcosine): 1.0% (0.50g)Betaine: 1.0% (0.50g)Liquid Azelaic™(Azeloglycina): 8.0% (4.00g)Safe-B3™(Niacinamide): 5.0% (2.50g)D-Panthenol Care(100% Liquid): 2.0% (1.00g)Micromul™ Kaempferol: 2.0% (1.00g)Calendula Extract: 2.0% (1.00g)Ultra-Xylane™: 3.0% (1.50g)Decarboxy Carnosine HCl: 0.2% (0.10g)Micromul™ EGCG: 3.0% (1.50g)Pep-Calm™(Palmitoyl Tripeptide-8): 2.5% (1.25g)Pep®-GHK2CU1-10000: 2.0% (1.00g)Tetrapeptide-21 Solution: 3.0% (1.50g)Syn-Ake eq.: 4.0% (2.00g)WaterSil™ 8/12(Water Gel Detackifier): 3.0% (1.50g)Mild Preserved HD™(Propylene Glycol, 1,2-Hexanediol, Hydroxyacetophenone): 1.0% (0.50g)
แนวทางการปรับปรุงเพื่อความเสถียร:
- หากตัด
Pep®-GHK2CU1-10000(Copper Peptide) ออกทั้งหมด และลด pH ลงเหลือ 5Micromul™ EGCGจะสามารถเสถียรในขวดดรอปเปอร์สีชาที่อุณหภูมิห้องได้หรือไม่? Safe-B3™(Niacinamide) จะยังคงเสถียรที่ pH 5 หรือไม่? หรือควรปรับ pH ไปที่ 5.5 เพื่อให้ทั้งMicromul™ EGCGและSafe-B3™อยู่ร่วมกันได้ดีกว่า?- หากเติม
Sodium MetabisulfiteหรือActiveProtec™ OXจะช่วยให้สูตรเสถียรที่อุณหภูมิห้องได้หรือไม่?
คำตอบ:
การปรับปรุงสูตรตามที่คุณวางแผนไว้จะช่วยเพิ่มความเสถียรให้กับเซรั่มได้อย่างมาก และช่วยแก้ปัญหาการเปลี่ยนสีเป็นสีน้ำตาลได้ตรงจุดครับ โดยมีรายละเอียดดังนี้:
1. การนำ Copper Peptides (GHK-Cu) ออก
นี่คือขั้นตอนที่สำคัญที่สุดครับ เพราะคอปเปอร์ไอออนเป็นตัวเร่งปฏิกิริยา (Catalyst) ที่รุนแรงมากในการทำให้สารกลุ่มโพลีฟีนอลอย่าง Micromul™ EGCG และสารใน Calendula Extract เกิดออกซิเดชัน แม้จะมีปริมาณเพียงเล็กน้อยก็สามารถทำให้สารต้านอนุมูลอิสระเหล่านี้เปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลได้ในข้ามคืน การนำออกจะช่วยกำจัดสาเหตุหลักของการเปลี่ยนสีครับ
2. การปรับค่า pH: Niacinamide vs. EGCG
- Safe-B3™ (Niacinamide): มีความเสถียรสูงในช่วง pH ที่กว้างมาก (ประมาณ pH 3.0–8.0) ดังนั้นที่ pH 5.0 Niacinamide จะยังคงเสถียรและมีประสิทธิภาพเต็มที่ โดยไม่เปลี่ยนสภาพเป็นกรดนิโคตินิกที่ทำให้ผิวแดงครับ
- Micromul™ EGCG: EGCG จะเสถียรกว่ามากในสภาวะที่เป็นกรด โดยเฉพาะในช่วง pH 4.0 - 5.0 หากค่า pH ขยับขึ้นไปใกล้ 6.0 หรือสูงกว่านั้น EGCG จะสลายตัวและเปลี่ยนสีได้เร็วขึ้นมาก
- คำแนะนำ: การปรับ pH ไปที่ 5.0 คือจุดที่เหมาะสมที่สุด (Sweet Spot) สำหรับสูตรที่มีทั้ง Niacinamide และ EGCG ครับ
3. Sodium Metabisulfite vs. ActiveProtec™ OX
แม้ว่าทั้งสองตัวจะช่วยต้านอนุมูลอิสระได้ แต่ ActiveProtec™ OX เป็นตัวเลือกที่ตอบโจทย์คุณได้ดีกว่าครับ:
- พลังในการจับประจุโลหะ (Chelation): ActiveProtec™ OX ไม่ได้มีแค่ Sodium Metabisulfite แต่ยังมีสารจับประจุโลหะประสิทธิภาพสูง (เช่น Disodium EDTA, Phosphonates) ซึ่งจะช่วย "กักเก็บ" ไอออนของโลหะที่อาจปนเปื้อนมากับน้ำหรือสารสกัดอื่นๆ ไม่ให้ไปเร่งปฏิกิริยาออกซิเดชันกับ EGCG
- การใช้งาน: แนะนำให้ใช้ ActiveProtec™ OX ที่ระดับ 0.6% – 1.0% ซึ่งทำงานได้ดีที่ pH 4.0 ขึ้นไป จึงเหมาะกับสูตร pH 5.0 ของคุณพอดีครับ
4. ความเสถียรในอุณหภูมิห้องและขวดดรอปเปอร์
เมื่อรวมการปรับเปลี่ยนทั้งหมดนี้เข้าด้วยกัน คุณจะสร้างสภาพแวดล้อมที่ปกป้อง EGCG ได้ดีขึ้นมาก:
- ข้อดีของ Microemulsion: การใช้ Micromul™ EGCG ในรูปแบบไมโครอิมัลชันช่วยให้สารมีความเสถียรสูงกว่าสารสกัดชาเขียวทั่วไปอยู่แล้วครับ
- ปัจจัยเรื่องออกซิเจน: แม้ขวดดรอปเปอร์จะทำให้ออกซิเจนเข้าไปได้ทุกครั้งที่เปิดใช้งาน แต่การเติม ActiveProtec™ OX และการนำคอปเปอร์ออกจะช่วยชะลอกระบวนการออกซิเดชันได้มาก ทำให้การเก็บในขวดดรอปเปอร์สีชาที่อุณหภูมิห้องมีความเป็นไปได้สูงขึ้นสำหรับอายุการใช้งานปกติครับ
สรุปคำแนะนำ:
- นำออก: Pep®-GHK2CU1-10000 (Copper Peptide)
- เติม: ActiveProtec™ OX ที่ระดับ 0.6% - 1.0%
- ปรับ pH: ปรับค่า pH สุดท้ายของสูตรให้อยู่ที่ 5.0
- การเก็บรักษา: สามารถเก็บในขวดดรอปเปอร์สีชาที่อุณหภูมิห้องได้ โดยต้องปิดฝาให้สนิททุกครั้งหลังใช้งานครับ
หมายเหตุ: ตัว Calendula Extract เองมีสีน้ำตาลแดงเข้มตามธรรมชาติอยู่แล้ว เมื่อผสมในสูตรจะให้สีเหลืองทองหรือน้ำตาลอ่อนๆ ซึ่งเป็นสีปกติของสารสกัด แต่จะไม่เปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้มขึ้นอย่างรวดเร็วจากการเกิดออกซิเดชันเหมือนเดิมครับ
ผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องที่กล่าวถึง
Safe-B3™ (Vitamin B3, Niacinamide)
Calendula Extract (Water Soluble)
Hi-EGCG™ (Green Tea Extract)
AnyGel™
Safe-B3™ (Vitamin B3, Niacinamide, Switzerland)
Micromul™ Kaempferol (Microemulsion Kaempferol)
Disodium EDTA
Sodium Metabisulfite (Germany)
ActiveProtec™ OX