สูตรเจลล้างหน้าลดสิวสำหรับผิวผสม ล้างออกง่าย การละลาย HEC และการปรับ pH

ถามโดย: kobmrang เมื่อ: May 29, 2026 ประเภทผลิตภัณฑ์: เครื่องสำอาง Answered

คำถาม

ขอคำแนะนำสูตรเจลล้างหน้าลดสิวสำหรับผิวผสมค่ะ ต้องการเจลล้างหน้าที่ล้างออกง่ายใม่มีความรู้สึกว่าผิวลื่นๆค่ะ

ส่วนผสม

ส่วนผสม %
Lauryl Glucoside 5%
Cocamidopropyl Betaine 5%
Allantoin 0.3%
EDTA 0.2%
Safe-B3™ (Vitamin B3, Niacinamide) 5%
Liquid Salicylic Acid (40% Active Salicylic, Cationic For Wash-Off) 2.5%
Natural Betaine (Crystal) 2%
Sodium Lactate (60% Liquid, Natural) 2%
Polysorbate 20 (Tween 20) 2%
น้ำหอม 1%
Phenoxyethanol (Extra Pure) 1%
Hydroxyethyl Cellulose (HEC) (2000mPa.s) (Super Clear Gel) 1.5%
DI Water ในส่วนที่เหลือ ครบ100%

ปรับค่าphด้วยAHA

สูตรนี้มีความสมบูรณ์ตามทีต้องการไหมคะ

การละลายHydroxyethyl Cellulose (HEC) (2000mPa.s) (Super Clear Gel)หากไม่ปรับค่าphไปที8-9แต่ใช้วิธีละลายด้วยน้ำ70องศาแทนได้ไหมคะ หากต้องละลายด้วยการปรับค่าphสามารถใช้แบกกิ้งโซดาละลายน้ำเติมเพื่อปรับได้ไหมคะ ควรใช้ในอัตตราที่เท่าไหร่

ขอรบกวนช่วยแนะนำขั้นตอนการผสมด้วยค่ะ

คำตอบ

โดยรวมสูตรนี้ สามารถพัฒนาเป็นเจลล้างหน้าลดสิวแบบล้างออก สำหรับผิวผสมได้ค่ะ แต่ถ้าต้องการฟีล ล้างออกง่าย ไม่ลื่น/ไม่เคลือบผิวหลังล้าง จุดที่ควรทดลองปรับคือ HEC, Sodium Lactate, humectant รวม, การละลายน้ำหอม และ pH สุดท้าย ค่ะ

ประเมินสูตร

หัวข้อ ความเห็น
ระบบทำความสะอาด Lauryl Glucoside 5% + Cocamidopropyl Betaine 5% เป็นระบบทำความสะอาดค่อนข้างอ่อนโยน ฟอง/แรงชะล้างไม่สูงมาก หากรู้สึกลื่นหลังล้าง แนะนำปรับตัวเพิ่มความหนืดหรือ humectant ก่อน ไม่จำเป็นต้องรีบเพิ่ม surfactant ค่ะ
สารลดสิว Liquid Salicylic Acid 2.5% เท่ากับ salicylic acid active ประมาณ 1% เหมาะกับแนว cleanser ลดสิวแบบ wash-off สำหรับสิวไม่รุนแรง และตัวนี้เข้ากับเจลที่ใช้ HEC/HPMC หรือ thickener non-ionic
Niacinamide Safe-B3™ 5% อยู่ในอัตราแนะนำ และเหมาะกับผิวมัน/ผิวเป็นสิวง่าย ควรคุม pH สุดท้ายประมาณ 5.0–5.5 เพื่อความเข้ากันของสูตร
ความลื่นหลังล้าง HEC 1.5% + Sodium Lactate 2% + Natural Betaine 2% + Niacinamide 5% อาจให้ฟีลชุ่ม/ฟิล์ม/ลื่นหลังล้างได้ แนะนำทดลองลด HEC เหลือ 0.8–1.2% ก่อน หรือทดลองลด Sodium Lactate 60% เหลือ 0–1% แล้วเทียบฟีลหลังล้าง ส่วน Natural Betaine 2% สามารถคงไว้ได้ถ้าต้องการช่วยลดการระคายเคืองจาก salicylic acid
น้ำหอม/ตัวช่วยละลาย น้ำหอม 1% + Polysorbate 20 2% ต้องทดสอบกับน้ำหอมจริง เพราะอัตรา 2:1 อาจพอหรือไม่พอ ขึ้นกับชนิดน้ำหอม ให้ดูความใส/ขุ่น/แยกชั้น/กลิ่นหลังเก็บ
กันเสีย Phenoxyethanol 1% อยู่ในช่วงสูงสุดที่ใช้ได้ และเข้ากับ pH นี้ได้ แต่ไม่ควรสรุปว่ากันเสียสมบูรณ์แน่นอน ควรทำ challenge test ก่อนผลิตจำหน่ายค่ะ

pH สุดท้ายที่แนะนำ: ประมาณ 5.0–5.5 จะเหมาะกับ facial cleanser, Safe-B3™, Liquid Salicylic Acid และ HEC มากกว่า ไม่แนะนำปรับให้ต่ำมากเพื่อหวังผล AHA แบบ leave-on เพราะสูตรนี้เป็นผลิตภัณฑ์ล้างออกและมี Niacinamide 5% ค่ะ

การละลาย HEC / ต้องปรับ pH 8–9 ไหม / ใช้เบกกิ้งโซดาได้ไหม

  • HEC ไม่จำเป็นต้องปรับทั้งสูตรไป pH 8–9 เสมอไปค่ะ สำหรับ Hydroxyethyl Cellulose (HEC) (2000mPa.s) (Super Clear Gel) ข้อมูลสินค้าแจ้งว่าสามารถใช้ น้ำอุ่นประมาณ 70°C พร้อมการกวนต่อเนื่อง เพื่อให้ละลาย/เกิดเจลได้
  • จุดสำคัญคือ HEC ต้องถูก โปรยให้กระจายตัวและ hydrate ให้เต็มที่ หากเทเร็วเกินไป ผงจะจับเป็นก้อน ผิวนอกเปียกแต่ข้างในยังแห้ง ทำให้ดูเหมือนไม่ละลาย แม้ใช้ความร้อนหรือปรับ pH แล้วก็ตาม
  • ไม่แนะนำให้ใช้เบกกิ้งโซดาเป็นตัวหลักในการปรับ pH ของสูตรนี้ เพราะเมื่อปรับลงด้วย AHA/Lactic Acid ภายหลัง อาจเกิด CO₂ ทำให้มีฟอง/อากาศ และ pH หรือความหนืดไม่นิ่ง จึงไม่ควรกำหนดเป็นเปอร์เซ็นต์ตายตัว ต้องปรับโดยวัด pH จริงทีละน้อยค่ะ

ขั้นตอนการผสมที่แนะนำ

  1. Phase A – ฐานน้ำ/เจล
    ชั่ง DI Water ประมาณ 65–75% ของสูตรลงถังหลัก เริ่มกวนให้เกิด vortex อ่อน ๆ แล้วเติม Disodium EDTA 0.2% ให้ละลายหมดก่อน

  2. ทำให้ HEC กระจายและเกิดเจล
    อุ่น Phase A ไปที่ประมาณ 70°C แล้วค่อย ๆ โปรย HEC ลงบนผิวน้ำทีละน้อย ห้ามเทเป็นก้อน กวนต่อเนื่องจนผงกระจายตัวและ hydrate เป็นเจลเนียน

  3. ละลาย Allantoin
    ขณะที่ยังอุ่น เติม Allantoin 0.3% กวนจนไม่เห็นเม็ดผง เพื่อลดความเสี่ยงการตกผลึกภายหลัง

  4. ลดอุณหภูมิ
    ลดอุณหภูมิให้ต่ำกว่า 45°C ก่อนเติมสารที่ไม่จำเป็นต้องโดนความร้อนนาน

  5. เติมสารละลายน้ำ/ให้ความชุ่มชื้น
    เติม Safe-B3™ 5%, Natural Betaine 2%, Sodium Lactate 60% 2% แล้วกวนให้สม่ำเสมอ

  6. Premix น้ำหอม
    แยกภาชนะ ผสม น้ำหอม 1% + Polysorbate 20 2% ให้ใสหรือเข้ากันดี แล้วค่อยเติมลงใน batch หลัก หากเติมแล้วขุ่นมากหรือแยกชั้น ต้องลดน้ำหอมหรือปรับตัวช่วยละลายจากผลทดลองจริง

  7. เติมสารทำความสะอาด
    เติม Lauryl Glucoside 5% และ Cocamidopropyl Betaine 5% ช้า ๆ ใช้รอบกวนต่ำถึงปานกลางเพื่อลดฟอง หาก Lauryl Glucoside หนืดมาก สามารถอุ่นแยกที่ประมาณ 50–60°C ให้ไหลง่ายก่อนเติม

  8. เติมสารลดสิวและกันเสีย
    เติม Liquid Salicylic Acid 2.5% กวนให้สม่ำเสมอ แล้วเติม Phenoxyethanol 1% เมื่อสูตรต่ำกว่า 60°C

  9. เติมน้ำครบ 100% และปรับ pH
    เติม DI Water ส่วนที่เหลือให้ครบ 100% วัด pH ของผลิตภัณฑ์จริงโดยไม่เจือจางน้ำ แล้วค่อย ๆ ปรับลงด้วย Lactic Acid (AHA) 90% หรือ Citric Acid solution ทีละน้อย ตั้งเป้า pH 5.0–5.5 หลังเติมแต่ละครั้งควรกวน 10–15 นาทีแล้ววัดซ้ำ

  10. พักและทดสอบ
    พักสูตรให้ฟองยุบประมาณ 24 ชั่วโมง แล้วตรวจ pH, ความหนืด, ความใส/ขุ่น, กลิ่น, การแยกชั้น และตะกอนของ Allantoin/Salicylic system หากผลิตจำหน่ายควรทำ stability test และ preservative challenge test ค่ะ

แนวทางปรับที่แนะนำที่สุดสำหรับรอบทดลองถัดไป: คงโครงสูตรเดิมไว้ แต่ลด HEC เป็น 0.8–1.2% ก่อน หากยังลื่นหลังล้าง ค่อยทดลองลด Sodium Lactate 60% เหลือ 0–1% แล้วเปรียบเทียบฟีลการล้างออกค่ะ

งานอ้างอิงที่เกี่ยวข้อง

เอกสารอ้างอิงที่รองรับข้อสรุปสำคัญในคำตอบนี้

Handbook of Cosmetic Science and Technology
Barel, Paye, Maibach CRC Press 2014

General support for cleanser formulation, surfactant mildness, rheology modifiers, preservative testing, and stability considerations.

Barel, Paye, Maibach. Handbook of Cosmetic Science and Technology, 4th ed. CRC Press, 2014.

Cosmetic Dermatology: Products and Procedures
Draelos ZD Wiley-Blackwell 2016

General support for facial cleanser, acne-prone skin, niacinamide, salicylic acid, and irritation considerations.

Draelos ZD. Cosmetic Dermatology: Products and Procedures, 2nd ed. Wiley-Blackwell, 2016.

The effect of 2% niacinamide on facial sebum production
Draelos ZD, Matsubara A, Smiles K Journal of Cosmetic and Laser Therapy 2006

Supports niacinamide relevance for oily/combination and acne-prone skin positioning.

Draelos ZD, Matsubara A, Smiles K. The effect of 2% niacinamide on facial sebum production. Journal of Cosmetic and Laser Therapy. 2006;8(2):96-101.

DOI: 10.1080/14764170600717704
Salicylic acid and the skin
Kligman AM, Kligman LH Journal of the American Academy of Dermatology 1998

Supports salicylic acid keratolytic/acne-related rationale, with limitation that wash-off contact time and product form affect performance.

Kligman AM, Kligman LH. Salicylic acid and the skin. Journal of the American Academy of Dermatology. 1998;38(4):S1-S4.

DOI: 10.1016/S0190-9622(98)70431-2