การปรับปรุงสูตรและทางเลือกสารซักฟอกสำหรับแชมพูทำความสะอาดหนังศีรษะ (Pre-wash) และแชมพูฟื้นบำรุงผม (Bond Repair)

Question

ต้องการพัฒนาและปรับปรุงสูตรแชมพู 2 รูปแบบ โดยเน้นการปรับระบบสารซักฟอก (Surfactant) ให้เหมาะสม

1. Pre-wash Scalp Cleansing Shampoo

(ลักษณะเป็นของเหลว ความหนืดต่ำ ใช้ชโลมบนหนังศีรษะที่แห้งแล้วล้างออกก่อนสระผมตามปกติ เป้าหมาย: ทำความสะอาดล้ำลึก อ่อนโยนสูง ไม่ทำให้แห้งตึง ให้ฟองที่ดีบนหนังศีรษะที่แห้ง)

Phase A: Aqua q.s. ad 100, Sodium Methyl Cocoyl Taurate (90% solids) 10.0% (ให้ความร้อนที่ ~60°C ในน้ำจนใส)
Phase B: Niacinamide 5.0%
Phase C: Piroctone olamine 1.0% (อาจละลายใน Ethanol 10% ก่อนผสม)
Phase D: Cocamidopropyl Betaine 2.0% หรือ Cond-Foam™ (Sodium Lauroyl Sarcosinate) 5.0-8.0%
Phase E: PQ-7 0.2%
Phase F: Sodium PCA (50%) 1.5%
Phase G: Panthenol (75%) 1.5%
Phase H: Gluconolactone 2.0%
Phase I: น้ำหอม 0.3% ละลายใน Isopentyldiol 5.0% หรือ Polysorbate 20 1.0-1.5%

2. Bond Repair Shampoo

(สูตรเน้นความชุ่มชื้น)

Phase A: Aqua q.s., Sodium Methyl Cocoyl Taurate 10.0%
Phase B: Niacinamide 5.0%
Phase C: Itaconic Acid 0.15%
Phase D: L-Arginine 0.1%
Phase E: สารกลุ่ม Bond repair 2.0%
Phase F: PQ-7 0.2%
Phase G: Sodium PCA (50%) 1.5%
Phase H: Panthenol (75%) 1.5%
Phase I: Cocamidopropyl Betaine 3.0% หรือ Cond-Foam™ 5.0-8.0%
Phase J: น้ำหอม 0.3% ละลายใน Isopentyldiol 5.0% หรือ Polysorbate 20 1.0-1.5%

สิ่งที่ต้องการสอบถาม:

รบกวนตรวจสอบและแนะนำการปรับปรุงสูตรทั้งสอง โดยเน้นที่ระบบสารซักฟอก (ความเสถียร, การเกิดฟอง, ความอ่อนโยน, และความหนืด)
ขอคำแนะนำในการเปลี่ยนสารซักฟอกหลัก Sodium Methyl Cocoyl Taurate (10%) เป็น 3 ตัวเลือก ดังนี้:
- Variant 1: Gluta-Clean™ (Disodium Cocoyl Glutamate)
- Variant 2: AminoWash™ (Sodium Lauroyl Glutamate, Fine)
- Variant 3: Decyl Glucoside
  
  รบกวนระบุปริมาณการใช้ที่เหมาะสมและเทคนิคการผสม
สาร Gluta-Clean™, Decyl Glucoside และ Cond-Foam™ มีคุณสมบัติถนอมตัวเอง (Self-preserving) หรือไม่ เมื่ออยู่ในสูตรที่มีน้ำเป็นส่วนประกอบหลัก

MySkinRecipes Expert · Accepted Answer

1. ตรวจสอบและปรับปรุงสูตร (Formula Review & Optimization)

สูตรพื้นฐานสำหรับทั้ง Pre-wash Scalp Cleansing Shampoo และ Bond Repair Shampoo ของคุณมีการวางโครงสร้างที่ดีแล้ว แต่มีบางจุดที่สามารถปรับปรุงเพื่อประสิทธิภาพและความคงตัวได้ดังนี้ครับ:

ความเข้มข้นของสารซักฟอก: การใช้ Sodium Methyl Cocoyl Taurate (90% Solid) ที่ 10% จะให้เนื้อสารซักฟอก (Active Surfactant Matter - ASM) ประมาณ 9% เมื่อรวมกับ Cond-Foam™ (Liquid) 8% (ASM ประมาณ 2.4%) จะได้ ASM รวมประมาณ 11.4% ซึ่งเหมาะสมมากสำหรับแชมพูทั่วไป แต่สำหรับ "Pre-wash" ที่ใช้บนหนังศีรษะแห้ง ความเข้มข้นนี้อาจทำให้รู้สึก "เหนียว" เล็กน้อยขณะนวด คุณอาจพิจารณาเพิ่มสัดส่วนของน้ำ หรือใช้กลุ่ม Glutamate เพื่อการกระจายตัวที่ดีขึ้นบนผมแห้ง
Piroctone Olamine (1.0%): นี่คือปริมาณสูงสุดที่แนะนำสำหรับผลิตภัณฑ์ล้างออก สารนี้มีประสิทธิภาพสูงแต่ต้องละลายให้หมดเพื่อป้องกันการตกผลึก แม้ว่าการใช้ Ethanol จะช่วยละลายได้ แต่การใช้ Isopentyldiol หรือ Propanediol มักจะเป็นทางเลือกที่ดีกว่าสำหรับสุขภาพหนังศีรษะ เพื่อหลีกเลี่ยงอาการแห้งตึงจากแอลกอฮอล์
การควบคุมค่า pH: Gluconolactone เป็น PHA ที่จะค่อยๆ ไฮโดรไลซ์เป็นกรดกลูโคนิก ซึ่งจะทำให้ค่า pH ลดลงเมื่อเวลาผ่านไป คุณต้องตรวจสอบค่า pH ของสูตรสุดท้ายหลังจากผ่านไป 2-4 สัปดาห์ โดยตั้งเป้าหมาย pH ไว้ที่ 5.0–5.5 เพื่อสุขภาพหนังศีรษะที่ดีที่สุดและความคงตัวของ Piroctone Olamine
ความหนืด (Viscosity): เนื่องจากคุณต้องการระบบ "ของเหลว" ความหนืดต่ำสำหรับ Pre-wash สารกลุ่ม Taurate และ Glutamate เป็นตัวเลือกที่เหมาะสมมาก เพราะไม่ทำให้สูตรข้นขึ้นง่ายเหมือนสารกลุ่ม Sulfate ทำให้ได้เนื้อผลิตภัณฑ์ที่ไหลลื่นเหมือนน้ำ ใช้ง่ายบนหนังศีรษะ

2. ตัวเลือกสารซักฟอกทดแทน (แทนที่ Sodium Methyl Cocoyl Taurate 10%)

เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพการทำความสะอาดที่ใกล้เคียงกันในขณะที่ปรับตามคุณลักษณะของสารแต่ละตัว แนะนำให้ใช้ปริมาณดังนี้:

Variant 1: Gluta-Clean™ (Disodium Cocoyl Glutamate)

ปริมาณที่ใช้ทดแทน: 25.0% – 30.0% (หมายเหตุ: สารนี้เป็นของเหลว ดังนั้นต้องลดปริมาณน้ำใน Phase A ลงตามสัดส่วน)
คุณสมบัติ: อ่อนโยนเป็นพิเศษ เป็นประจุลบ (Anionic) ให้ฟองละเอียดนุ่มเหมือนครีม เหมาะมากสำหรับเป้าหมาย "ความระคายเคืองต่ำ" และ "ไม่ทำให้ผิวแห้ง"
คำแนะนำ: ทำงานได้ดีที่สุดที่ pH 5.0–6.0 และจะทำให้ความหนืดลดลงอย่างมาก จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับ Pre-wash สูตรน้ำ

Variant 2: AminoWash™ (Sodium Lauroyl Glutamate, Fine)

ปริมาณที่ใช้ทดแทน: 9.0% – 10.0% (รูปแบบผง)
คุณสมบัติ: คล้ายกับ Taurate แต่อ่อนโยนกว่า ให้ความรู้สึกหลังใช้ที่นุ่มนวลและชุ่มชื้น เป็นตัวเลือกที่ดีที่สุดสำหรับ Bond Repair Shampoo
คำแนะนำ: เช่นเดียวกับ Taurate สารนี้ต้องใช้ความร้อน (ประมาณ 60-70°C) ในการละลายน้ำให้ใส

Variant 3: Decyl Glucoside

ปริมาณที่ใช้ทดแทน: 15.0% – 18.0% (รูปแบบของเหลว)
คุณสมบัติ: สารซักฟอกไม่มีประจุ (Non-ionic) ให้ฟองเยอะและเกิดฟองได้เร็ว (Flash foam) แม้บนผมแห้ง
คำแนะนำ: Decyl Glucoside มีค่า pH ตามธรรมชาติสูง (~11-12) คุณอาจต้องใช้ Gluconolactone หรือ Citric Acid มากขึ้นเพื่อปรับ pH ลงมาที่ 5.5 สารนี้อาจทำให้แห้งกว่ากลุ่ม Glutamate เล็กน้อย จึงเหมาะสำหรับ Pre-wash ที่ต้องการการทำความสะอาดล้ำลึก

3. การรักษาสภาพ (Preservation) และสถานะการถนอมตัวเอง

สารเหล่านี้ถนอมตัวเองได้หรือไม่ (Self-preserving)?

คำตอบคือ ไม่ครับ แม้ว่า Decyl Glucoside จะมี pH สูงซึ่งยับยั้งเชื้อในรูปแบบเข้มข้นได้ หรือ Gluta-Clean™ / Cond-Foam™ จะมีความคงตัวสูง แต่เมื่อถูกเจือจางในสูตรที่มีน้ำเป็นส่วนประกอบหลัก (70-80%) สารเหล่านี้ ไม่สามารถ ถนอมตัวเองได้
นอกจากนี้ ส่วนผสมอย่าง Panthenol, Sodium PCA และ Niacinamide เป็นแหล่งอาหารที่ดีเยี่ยมสำหรับแบคทีเรียและเชื้อรา

คำแนะนำ:
คุณ จำเป็น ต้องเติมระบบสารกันเสียแบบ Broad-spectrum สำหรับสูตรที่อ่อนโยนและใช้กรดอะมิโนเป็นหลัก แนะนำให้ใช้:

Phenoxyethanol SA (Phenoxyethanol, Ethylhexylglycerin) ที่ 1.0%
หรือ Mild Preservative Eco (Benzyl Alcohol, Salicylic Acid, Glycerin, Sorbic Acid) ที่ 1.0% หากต้องการระบบที่สอดคล้องกับมาตรฐานธรรมชาติ (Natural-compliant) โดยต้องคุม pH ให้ต่ำกว่า 5.5

ตารางสรุปการปรับเปลี่ยน

คุณสมบัติ	Taurate (สูตรหลัก)	Gluta-Clean™	AminoWash™	Decyl Glucoside
ลักษณะฟอง	แน่น/ละเอียด	ละเอียด/ครีม	นุ่ม/ลื่น	ฟองใหญ่/เยอะ
ความอ่อนโยน	สูง	สูงมาก	สูงมาก	ปานกลาง
ความหนืด	ปานกลาง-ต่ำ	ต่ำมาก	ต่ำ	ต่ำ
เหมาะสำหรับ	ทั่วไป	Pre-wash (สูตรอ่อนโยน)	Bond Repair	Pre-wash (ทำความสะอาดล้ำลึก)

เคล็ดลับการผสม: เมื่อใช้ Cond-Foam™ (Sodium Lauroyl Sarcosinate) ให้เติมเป็นลำดับสุดท้ายและกวนอย่างช้าๆ เพื่อลดการเกิดฟองอากาศในเนื้อผลิตภัณฑ์ เนื่องจากเป็นสารที่ให้ฟองสูงมากครับ