สูตรแชมพูสำหรับผมนุ่มลื่น ไม่พันกัน

ถามโดย: ton.w08 เมื่อ: June 14, 2016 ประเภทผลิตภัณฑ์: เครื่องสำอาง Answered

คำถาม

อยากได้สูตรการทำแชมพูที่เน้นเรื่องให้เส้นผมนุ่มลื่นและเส้นผมไม่พันกัน

คำตอบ

สูตรแชมพูสำหรับผมนุ่มลื่น ไม่พันกัน

ในการสร้างสูตรแชมพูที่เน้นให้ผมนุ่มลื่นและไม่พันกัน คุณจำเป็นต้องใส่วัตถุดิบประเภท Conditioning Agent เข้าไปในเบสแชมพูของคุณ วัตถุดิบเหล่านี้จะช่วยเคลือบเส้นผม ลดการเสียดสี และทำให้ผมจัดทรงง่ายขึ้น

นี่คือวัตถุดิบ Conditioning Agent ที่น่าสนใจสำหรับใช้ในสูตรแชมพู:

  • Silicone Hi-Cond: ซิลิโคนเหลวที่สามารถผสมเข้ากับน้ำได้ง่าย เหมาะสำหรับใช้ในแชมพูที่มีคุณสมบัติบำรุง (conditioning shampoo) ช่วยให้ผมนุ่มลื่น และป้องกันผมพันกัน โดยจะเคลือบเส้นผมได้ดีที่สุดเมื่อเทียบกับซิลิโคนชนิดอื่น อัตราการใช้ที่แนะนำในแชมพูคือ 0.5-1.5%.
  • Hair-Cond™ SM (Small Particle Dimethicone Emulsion): ซิลิโคนอิมัลชั่นอนุภาคเล็กที่ผสมกับน้ำได้ เหมาะสำหรับแชมพู ช่วยให้ผมหวีง่ายเมื่อผมแห้ง ลดการพันกัน และทำให้ผมนุ่ม อัตราการใช้ที่แนะนำในแชมพูคือ 0.5-1.5%.
  • HairSoft™ 843: Organosilicone Copolymer ที่ให้การบำรุงผมได้ดีเยี่ยมโดยไม่ทำให้เกิดการสะสม ช่วยให้ผมหวีง่ายขึ้นมากเมื่อผมเปียก ให้ความนุ่มลื่นเหมือนไหม และช่วยควบคุมผมชี้ฟู เหมาะสำหรับสูตรแชมพูแบบใส อัตราการใช้ที่แนะนำในแชมพูบำรุงคือประมาณ 3% (สามารถใช้ได้ตั้งแต่ 0.1-5%).
  • Hair-Cond™ XL (Large Particle Dimethicone Emulsion): คล้ายกับ Hair-Cond™ SM แต่เป็นซิลิโคนอิมัลชั่นอนุภาคใหญ่ที่ผสมกับน้ำได้ดี ช่วยลดผมชี้ฟู เพิ่มความเงางาม และทำให้ผมหวีง่ายเมื่อผมเปียก อัตราการใช้ที่แนะนำในแชมพูคือ 0.5-1.5%.
  • Hair-Cond™ 0949: ซิลิโคนอิมัลชั่นประจุบวกที่เป็นสารปรับสภาพผมที่ดีเยี่ยมสำหรับแชมพู ช่วยลดเวลาในการหวีผมขณะเปียก และให้ความรู้สึกเบาบนผมแห้ง อัตราการใช้ที่แนะนำในแชมพูคือ 0.1-5%.
  • Hair-Cond™ Silk PMF: ไมโครอิมัลชั่นของซิลิโคนประจุบวกที่ให้การบำรุงผมแบบเบาๆ ลดแรงในการหวีผมทั้งขณะเปียกและแห้ง และให้ความนุ่มลื่นเหมือนไหมโดยไม่ทำให้ผมหนัก เหมาะสำหรับใช้ในแชมพูในอัตรา 3-5% (ตามที่ได้รับมา).

วัตถุดิบ Conditioning Agent อื่นๆ ที่น่าสนใจ:

  • Poly-Conditioner Pro (400 mPa.s หรือ 30000 mPa.s): เป็นทางเลือกที่ไม่มีซิลิโคน (Polyquaternium-10) ทำหน้าที่เป็นสารปรับสภาพผมและสารเพิ่มความหนืด ช่วยเคลือบเส้นผมให้่นุ่มลื่น เหมาะสำหรับสูตรที่ต้องการหลีกเลี่ยงซิลิโคน หรือใช้ร่วมกับซิลิโคน อัตราการใช้ทั่วไปคือ 0.1-0.5%.
  • Clear-Cond™ (Quaternium-80): สารปรับสภาพผมที่มีประสิทธิภาพสูง ละลายน้ำได้โดยตรง ทำให้ได้สูตรที่ใส และให้ประสิทธิภาพการบำรุงที่ดี อัตราการใช้ในแชมพูทั่วไปคือ 0.2-2%.
  • Chito-HD™: สารปรับสภาพผมจากธรรมชาติที่ได้จากไคโตซาน ซึ่งสามารถเคลือบเส้นผมได้ดีและช่วยป้องกันผมพันกัน อัตราการใช้ทั่วไปคือ 0.1-2.0%.
  • Cola-Cond™: สารปรับสภาพผมที่มีกรดไขมันที่เป็นประโยชน์และมีประจุบวกที่สามารถเกาะติดกับเส้นผมได้ดี ให้การบำรุงที่ยาวนาน อัตราการใช้ในแชมพูทั่วไปคือ 0.1-3.0%.

โครงสร้างพื้นฐานของสูตรแชมพู:

สูตรแชมพูทั่วไปประกอบด้วย:

  1. สารลดแรงตึงผิว (Surfactants): เป็นสารทำความสะอาดหลัก (เช่น SLES, CAPB หรือเบสแชมพูที่ไม่มีซัลเฟต) ซึ่งเป็นส่วนประกอบหลักของแชมพู.
  2. สารปรับสภาพผม (Conditioning Agent(s)): เพิ่มวัตถุดิบตั้งแต่หนึ่งชนิดขึ้นไปจากรายการข้างต้น เพื่อให้ผมนุ่มลื่น ไม่พันกัน.
  3. สารเพิ่มความหนืด (Thickener): เพื่อให้ได้ความข้นหนืดตามต้องการ.
  4. สารปรับค่า pH (pH Adjuster): เพื่อปรับค่า pH ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมกับเส้นผมและหนังศีรษะ (โดยทั่วไปจะมีความเป็นกรดอ่อนๆ).
  5. สารกันเสีย (Preservative): เพื่อป้องกันการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์.
  6. น้ำหอมและสี (ไม่บังคับ): เพื่อความน่าใช้.
  7. น้ำ (Water): ตัวทำละลายหลัก.

ในการผสมสูตร โดยทั่วไปจะผสมสารลดแรงตึงผิวกับน้ำก่อน จากนั้นจึงเติมสารปรับสภาพผมตามคำแนะนำการผสมของแต่ละชนิด (บางชนิดผสมในน้ำได้โดยตรง บางชนิดอาจต้องการสภาวะพิเศษ) ตามด้วยสารเพิ่มความหนืด สารปรับค่า pH สารกันเสีย และสุดท้ายคือน้ำหอมและสี.

การเลือกสารปรับสภาพผมและความเข้มข้นที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับระดับการบำรุงที่ต้องการและสูตรแชมพูโดยรวม การทดลองผสมมักเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อให้ได้ความสมดุลที่เหมาะสม

อัปเดตคำตอบ
อัปเดตการตรวจสอบ: พฤษภาคม 2026

ส่วนนี้ถูกเพิ่มหลังจากตรวจสอบคำตอบเดิมเทียบกับข้อมูลสินค้าและความรู้ล่าสุด ณ ช่วงเวลาที่ระบุ

อัปเดต 2026-05-24

คำแนะนำเดิมจากปี 2016 ยังใช้เป็นแนวทางได้ แต่ควรเลือกสารปรับสภาพผมตามเป้าหมายของแชมพูให้ชัดเจนก่อน หากต้องการแชมพูใส ไม่ควรสรุปว่าซิลิโคนที่กระจายในน้ำได้ทุกชนิดจะให้สูตรใสเสมอ เพราะซิลิโคนอิมัลชัน เช่น Silicone Hi-Cond, Hair-Cond™ SM, Hair-Cond™ XL, Hair-Cond™ 0949 และ Hair-Cond™ Silk PMF ช่วยให้ผมนุ่มลื่น หวีง่าย และลดการพันกันได้ดี แต่อาจทำให้สูตรขุ่น/เป็นน้ำนม และอาจทำให้ผมหนักหากใช้มากเกินไป สำหรับสูตรใสหรือสูตรไม่มีซิลิโคน สามารถพิจารณากลุ่มที่ละลายน้ำหรือกลุ่มโพลิเมอร์ประจุบวก เช่น HairSoft™ 843, Clear-Cond™, Poly-Conditioner Pro, Polyquaternium-67, Chito-HD™ หรือ Cola-Cond™ โดยเลือกตามสัมผัสที่ต้องการและชนิดของสูตร

ควรเริ่มใช้ที่ระดับต่ำของช่วงการใช้ที่แนะนำ แล้วจึงปรับเพิ่มหลังทดสอบการหวีขณะเปียก/แห้ง ฟอง ความรู้สึกหลังล้าง ความใส ความหนืด pH และความคงตัวของสูตรแล้ว สำหรับโพลิเมอร์ประจุบวก ควร hydrate/ละลายในเฟสน้ำให้เหมาะสมก่อนรวมกับเฟสสารทำความสะอาดหลัก เว้นแต่คู่มือของวัตถุดิบนั้นระบุวิธีอื่น ควรปรับ pH แชมพูให้อยู่ในช่วงอ่อนโยนต่อเส้นผม โดยทั่วไปประมาณ pH 5–6 เมื่อเข้ากันได้กับวัตถุดิบที่เลือก และต้องอยู่ในช่วง pH ที่วัตถุดิบแต่ละชนิดกำหนดเสมอ Polyquaternium-67 เป็นตัวเลือกปัจจุบันที่น่าสนใจสำหรับแชมพูบำรุงผมสมัยใหม่ เพราะช่วยเรื่องผมพันกัน ความลื่น ลดไฟฟ้าสถิต ความใส และให้สัมผัสสะสมน้อย แต่ยังต้องทดสอบจริงในระบบสารทำความสะอาดของสูตรนั้นก่อนใช้งานจริง

เอกสารอ้างอิง: Robbins, Chemical and Physical Behavior of Human Hair, 5th ed.; Godwin, Applied Polymer Science in Personal Care.