อัตรา PPD และ Resorcinol ในยาสระผมปิดผมขาว

ถามโดย: ไม่ระบุชื่อ เมื่อ: June 08, 2026 ประเภทผลิตภัณฑ์: เครื่องสำอาง Answered

คำถาม

อยากจะทำยาสระผมปิดผมขาวที่ใส่ PPD ค่ะ

  • ปกติเค้าแนะนำใส่ในสูตรเท่าไหร่หรอคะ
  • แล้วเห็นหลายตัวใส่ resorcinol ด้วย ถ้าใส่จะทำให้สีติดมากขึ้นมั้ยคะ
  • พอดีอยากใช้ผงจากธรรมชาติด้วย

คำตอบ

ถ้าจะทำ “ยาสระผมปิดผมขาว” ที่มี PPD แนะนำให้มองเป็น ระบบย้อมผมแบบ oxidative ชนิดล้างออก ไม่ใช่แชมพูทั่วไปนะคะ เพราะ PPD เป็นสารย้อมผมที่มีความเสี่ยงแพ้/ระคายเคือง ต้องทำเป็นระบบ 2 ส่วนร่วมกับ developer, คุมฉลาก/patch test และเช็กข้อกำหนดกฎหมายจากความเข้มข้นใน สูตรพร้อมใช้หลังผสม เสมอ

อัตรา PPD จากวิธีคำนวณในแคตตาล็อก

วัตถุดิบที่ตรงคือ PPD (p-Phenylenediamine) (Oxidation Base / Primary) โดยในข้อมูลสินค้าไม่ได้ระบุ % ตายตัวสำหรับทุกสี แต่ให้คำนวณจากความเข้มข้น molar:

% ในสูตร = ความเข้มข้นหน่วย Molar (M) x Molecular weight (MW) / 10

PPD มี MW = 108 ถ้าใช้ตัวอย่างมาตรฐานในแคตตาล็อกที่ 0.025 M จะได้:

0.025 x 108 / 10 = 0.27% PPD

ดังนั้นจุดเริ่มต้นตามระบบนี้คือประมาณ PPD 0.27% ในส่วน colorant/dye base ที่ 0.025 M ค่ะ ถ้านำไปผสม developer 1:1 ก่อนใช้ ความเข้มข้นบนผมจริงจะถูกเจือจางลงครึ่งหนึ่ง แต่ไม่ควรเพิ่ม % ด้วยแนวคิดว่า “ใส่มากแล้วจะดำ/ติดกว่า” เพราะสีและความปลอดภัยขึ้นกับ primary + coupler ทั้งชุด, pH, peroxide, เวลาทิ้งไว้ และข้อกำหนดกฎหมายร่วมกัน

Resorcinol ช่วยให้สีติดขึ้นไหม

Resorcinol เป็น coupler / secondary dye ไม่ได้ทำหน้าที่เหมือนสารช่วยเคลือบให้สีเกาะผมโดยตรงค่ะ หน้าที่หลักคือทำปฏิกิริยากับ primary เช่น PPD ภายใต้การ oxidation เพื่อสร้างโมเลกุลสีสุดท้าย จึงช่วย “สร้างเฉด/เพิ่มมิติความเข้มของบางโทน” เช่น น้ำตาล-ดำ ได้ แต่จะเปลี่ยน undertone ของสีด้วย ต้องเทสต์กับปอยผมจริง

ถ้าคำนวณ RL (Resorcinol) ที่ 0.025 M เช่นเดียวกัน โดย MW = 110:

0.025 x 110 / 10 = 0.275% Resorcinol

ดังนั้นสูตรทดลองเริ่มต้นสำหรับแนวปิดผมขาวโทนเข้ม อาจเริ่มจากประมาณ PPD 0.27% + Resorcinol 0.275% ในส่วน colorant แล้วค่อยปรับ primary/coupler ตัวอื่นตามผลทดสอบสีค่ะ ถ้าต้องการให้สีเข้าเส้นผมดีขึ้น ในตัวอย่างสูตรของแคตตาล็อกมีการใช้ตัวช่วยอย่าง ethoxydiglycol และ propylene glycol ด้วย ไม่ใช่พึ่ง resorcinol อย่างเดียว

กรณีอยากใส่ผงธรรมชาติ

ถ้าเป็นผงธรรมชาติ เช่น henna, indigo หรือสมุนไพรต่าง ๆ ต้องระวังมากเมื่อใช้ร่วมกับระบบ PPD/peroxide เพราะผงธรรมชาติมักมีแทนนิน แร่ธาตุ/โลหะ สารรีดิวซ์ หรือสิ่งเจือปนจากพืชที่แปรผันได้ อาจทำให้ peroxide ไม่เสถียร สีเพี้ยน เบสคล้ำเร็ว หรือสีติดไม่สม่ำเสมอ

แนะนำให้เลือกแนวทางหลักก่อน:

  • สูตร oxidative permanent: ใช้ PPD/primary + coupler + developer เหมาะกับการปิดผมขาว แต่ต้องคุมความปลอดภัยและทดสอบเสถียรภาพจริงจัง
  • สูตรผงธรรมชาติ: ใช้ henna/indigo/สมุนไพรเป็นหลัก ความเสี่ยงจาก PPD น้อยกว่า แต่การปิดผมขาวและเฉดสีจะคุมยากกว่า

ถ้าต้องการทำสูตร hybrid จริง ๆ ควรเริ่มจาก batch เล็กมาก ๆ หลีกเลี่ยงผงที่มี metallic salts ใส่ระบบ chelator/antioxidant ให้เหมาะสม และต้องทดสอบอย่างน้อย: ความเสถียรของเบส, ความเข้ากันได้กับ peroxide, สีบนปอยผมขาว, pH สุดท้าย และข้อกำหนดฉลาก/patch test ค่ะ