สารออกฤทธิ์ Limonin (Evodin) ความบริสุทธิ์สูง (CAS 1180‑71‑8) สำหรับแนวคิดปลอบประโลม‑ลดรอยแดงและช่วยโทนผิว; แนะนำให้ละลายใน glycol/ethanol แล้วเติมช่วง cool‑down.
Pure-Limonin™ (Evodin) คือ limonin ความบริสุทธิ์สูง (CAS 1180‑71‑8) จัดอยู่ในกลุ่ม limonoid (tetracyclic triterpenoid) จากส้ม/ซิตรัส เหมาะสำหรับแนวคิดการใช้เป็นสารออกฤทธิ์เพื่อลดรอยแดง‑ปลอบประโลม และช่วยเรื่องโทนผิว
ในเอกสาร SDS/MSDS อาจพบชื่อพ้องเช่น citrolimonin หรือ evodin (บางระบบใช้ “evodin” แทน limonin) และควรแยกจาก limonene ซึ่งเป็นสารให้กลิ่นส้ม (terpene) คนละโมเลกุลกัน
ความแข็งแรงของหลักฐานแตกต่างตามจุดประสงค์การใช้งาน หลักฐานในคนสำหรับการทาเฉพาะที่เด่นที่สุดมาจาก “Evodia biomimetic mixture” ที่มีส่วนผสมรวมและมี “evodin/limonin” อยู่ด้วย ส่วนข้อมูลของ limonin เดี่ยว ๆ ส่วนใหญ่เป็นงานระดับเซลล์/สัตว์ทดลองและการทดสอบในหลอดทดลอง
คำอธิบายผลิตภัณฑ์: Limonin มีชีววิทยาที่เกี่ยวข้องกับผิวในด้านต้านการอักเสบและต้านออกซิเดชัน ในแบบจำลอง keratinocyte พบว่า Evodia biomimetic mixture (มี rutaecarpine, dehydroevodiamine และ “evodin/limonin”) ช่วยลดการหลั่ง PGE2 ที่กระตุ้นโดยรังสี UVB ซึ่งเป็นตัวกลางสำคัญของการอักเสบ ในแบบจำลองการอักเสบขนาดเล็กบนผิวคน (methyl‑nicotinate erythema) การทา 0.1–1% วันละ 2 ครั้งต่อเนื่อง 2 สัปดาห์ช่วยลดการเกิดรอยแดงหลังการกระตุ้น และการทา 1% เพียงครั้งเดียวก่อน/หลังการกระตุ้นก็พบผลลดรอยแดงได้ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเป็น “สูตรผสม” จึงสนับสนุนแนวคิดการลดรอยแดง แต่ยังไม่สามารถสรุปได้ว่า limonin เดี่ยว ๆ เป็นผู้ให้ผลทั้งหมด
สำหรับ limonin เดี่ยว งานวิจัยเชิงกลไกที่เกี่ยวข้องกับผิวพบสัญญาณต้านการอักเสบ/ต้านออกซิเดชัน เช่น ในโมเดล psoriasis‑like (ให้แบบ systemic) และใน keratinocyte ที่กระตุ้นด้วย IL‑17 พบการลดตัวชี้วัดการอักเสบและลด mitochondrial ROS โดยมีการเชื่อมโยงกับการกระตุ้น AMPK และยับยั้ง mTORC1 อีกทั้งในแบบทดสอบเม็ดสีระดับเซลล์ (α‑MSH‑stimulated B16) พบว่า limonin สามารถยับยั้งการสร้างเม็ดสีได้ในเงื่อนไขนั้น ข้อมูลเหล่านี้ช่วยกำหนดแนวคิดการใช้ในสูตรได้ แต่ประสิทธิภาพเมื่อทาในผลิตภัณฑ์จริงจะขึ้นกับการละลาย ระบบพา/การนำส่ง และการซึมผ่านผิว
| แบบจำลอง/ระบบ |
ตัวชี้วัดหลัก |
ความหมายต่อการใช้ |
| Keratinocyte (UVB; สูตรผสม Evodia ที่มี “evodin/limonin”) |
↓ PGE2 |
สนับสนุนแนวคิดต้านการอักเสบ |
| ผิวคน (methyl‑nicotinate erythema; สูตรผสมเดียวกัน) |
↓ รอยแดง (ทา 0.1–1%) |
แนวคิดลดรอยแดง (เป็นสูตรผสม ไม่ใช่พิสูจน์ limonin เดี่ยว) |
| Psoriasis‑like (สัตว์; systemic) + keratinocyte กระตุ้นด้วย IL‑17 |
↓ ตัวชี้วัดการอักเสบ; ↓ mitochondrial ROS; AMPK↑ / mTORC1↓ |
สนับสนุนชีววิทยาต้านอักเสบ/ต้านออกซิเดชัน |
| B16 melanogenesis assay (ระดับเซลล์) |
ยับยั้งการสร้างเม็ดสี (in vitro) |
แนวคิดช่วยเรื่องโทนผิว (ขึ้นกับระบบนำส่ง) |
การใช้: เหมาะสำหรับเซรั่ม ครีม/โลชั่น มาส์ก และเจล ในแนวคิดปลอบประโลม‑ลดรอยแดง ต้านออกซิเดชัน และช่วยเรื่องโทนผิว
วิธีการผสม:
- ละลายล่วงหน้าใน glycol (เช่น propylene glycol, butylene glycol, ethoxydiglycol) และ/หรือ ethanol ก่อนเติมลงในสูตรหลัก
- เติมในขั้นตอน cool‑down (ต่ำกว่า 40°C) เพื่อลดความเสี่ยงจากความร้อนและลดการสูญเสียตัวทำละลาย
- สำหรับสูตรน้ำใส ควรใช้ระบบ solubilizer/surfactant หรือการห่อหุ้ม (encapsulation) เพื่อช่วยให้ใส; หากไม่ต้องการใส ให้ใช้ในระบบอีมัลชันหรือทำให้กระจายตัวอย่างละเอียด
- ทดสอบความเสถียรเพื่อดูการตกผลึก/ตกตะกอน แล้วปรับสัดส่วนตัวทำละลาย ลำดับการเติม และกระบวนการตามความเหมาะสม
อัตราการใช้: 0.1–1.0%
จุดเริ่มต้นที่พบบ่อย: ประมาณ 0.3–0.5% ทั้งนี้ขึ้นกับแนวคิดการใช้และระบบละลาย/นำส่ง
ลักษณะผลิตภัณฑ์: ผงผลึกสีขาวนวลถึงเหลืองอ่อน กลิ่นน้อย
การละลาย: แทบไม่ละลายในน้ำ ละลายใน ethanol, DMSO และตัวทำละลายอินทรีย์หลายชนิด และสามารถทำให้ละลายใน glycols ได้ด้วยกระบวนการที่เหมาะสม
การเก็บรักษา: เก็บในที่เย็น (15–25°C) แห้ง และป้องกันแสง ปิดฝาให้สนิท หลีกเลี่ยงความชื้น/ความร้อนเป็นเวลานาน
