สารสกัด Zanthoxylum bungeanum เกรดพิเศษที่มี sanshools สูง สำหรับช่วยให้ริ้วรอยจากการแสดงสีหน้าดูเรียบเนียนแบบรวดเร็วและชั่วคราว เหมาะกับสูตร anti‑aging แบบ leave‑on.
Zanthox™ (Zanthoxylum Bungeanum Fruit Extract, Botox-Like) คือสารสกัดจากผล/เปลือกผล Zanthoxylum bungeanum (พริกหอมเสฉวน) เกรดพิเศษที่ปรับมาตรฐานให้มีปริมาณ sanshools สูงมาก (2.2–3.5%) ซึ่งถูกระบุว่าอยู่ในระดับสูงที่สุดเมื่อเทียบกับสารสกัด Zanthoxylum bungeanum ในท้องตลาดทั่วไป
Sanshools เป็นกลุ่ม alkamides ที่มีความเป็น lipophilic และมีฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนปลาย ทำให้เกิดความรู้สึกซ่า/ชาเฉพาะที่ได้ ซึ่งในเชิงเครื่องสำอางสอดคล้องกับการทำให้ผิวดูเรียบเนียนแบบรวดเร็วและชั่วคราวสำหรับริ้วรอยจากการแสดงสีหน้า (dynamic lines) มากกว่าการปรับโครงสร้างผิวระยะยาว
Zanthox มุ่งเน้นการส่งมอบ sanshools ที่สูงขึ้นเพื่อหวังผลด้านประสิทธิภาพระยะสั้นที่ชัดเจนขึ้น ภายใต้อัตราการใช้ที่เหมาะสมกับผลิตภัณฑ์ leave‑on โดยยังคงต้องทดสอบความเข้ากันได้และความรู้สึกบนผิวในสูตรจริง
คำอธิบายผลิตภัณฑ์: Zanthox ถูกวางตำแหน่งเป็น active แนว ‘botox‑like’ โดยเน้นกลไก neuromodulatory / myorelaxant ของ sanshools
- การทำให้ผิวดูเรียบเนียนแบบรวดเร็ว: มีรายงานว่าส่วนที่มี sanshools สูงจากผล/เปลือกผล Z. bungeanum สามารถยับยั้งการส่งสัญญาณที่ไซแนปส์ และถูกศึกษาด้านการผ่อนคลายกล้ามเนื้อใต้ผิว ส่งผลให้เห็นการยกกระชับ/ผิวดูเรียบขึ้นทันทีจากการประเมินค่าความขรุขระของผิว โดยภาพรวมรายงานว่าทนได้ดีและเกิด desensitization จำกัดเมื่อใช้ซ้ำ ขณะที่ผลระยะยาวด้านริ้วรอยอยู่ในระดับไม่เด่นชัด
- หลักฐานในมนุษย์แบบควบคุม: งานวิจัยแบบ randomized, vehicle‑controlled, double‑blind, split‑face (n=20, 30 วัน) รายงานว่าสูตรที่มีสารสกัด pericarp ของ Z. bungeanum 2% ช่วยให้ริ้วรอยหางตาดูดีขึ้นเมื่อเทียบกับ vehicle พร้อมตัวชี้วัดสนับสนุนด้านความชุ่มชื้นและความยืดหยุ่น และไม่พบอาการไม่พึงประสงค์ในช่วงการทดลอง
- ชีววิทยาที่สอดคล้องกับการลด photoaging: มีการศึกษาสาร sanshool ในเซลล์ไฟโบรบลาสต์ผิวหนังมนุษย์ที่ถูกฉาย UVB และในผิวหนูไร้ขนที่ได้รับ UVB พบการลด ROS การลด MMP‑1/MMP‑3 (เอนไซม์ที่ย่อยสลายคอลลาเจน) และการปรับสัญญาณ autophagy ที่เกี่ยวข้องกับการลดการกระตุ้น JAK2/STAT3 ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดการช่วยคงสภาพโครงสร้าง ECM ภายใต้ภาวะเครียดจากรังสี UV
- พื้นฐานด้านความรู้สึกบนผิว/ไอออนแชนแนล: hydroxy‑α‑sanshool สามารถปรับการทำงานของไอออนแชนแนลในเซลล์ประสาท (รวมถึงการยับยั้ง K2P potassium channels บางชนิด เช่น KCNK3/KCNK9/KCNK18) ซึ่งสอดคล้องกับความรู้สึกซ่า/ชา และการวางตำแหน่งแบบ neurocosmetic
แนวทางการกล่าวอ้าง: จุดแข็งที่สอดคล้องกับหลักฐานคือการทำให้ริ้วรอยจากการแสดงสีหน้าดูเรียบเนียนแบบรวดเร็วและชั่วคราว และการปรับภาพรวมริ้วรอยหางตาในระยะสั้น; หลักฐานระยะยาวในมนุษย์สำหรับการปรับโครงสร้างผิวเชิงลึกยังไม่ชัดเจน
| Model/System |
Key Endpoints |
Implication |
| งานวิจัยในมนุษย์แบบ split-face (สารสกัด 2%, 30 วัน) |
ริ้วรอยหางตาดูดีขึ้น; มีตัวชี้วัดสนับสนุนด้านความชุ่มชื้น/ความยืดหยุ่น |
ผลด้านริ้วรอยในระยะสั้น |
| ส่วนที่มี sanshools สูง (งาน lifting) |
เห็นผลยก/เรียบขึ้นทันที; แนวคิด neuromodulation/myorelaxant |
เหมาะกับริ้วรอยจากการแสดงสีหน้า |
| ไฟโบรบลาสต์ผิวหนังมนุษย์ภายใต้ UVB |
↓ ROS; ↓ MMP‑1/MMP‑3; ปรับ autophagy/JAK2‑STAT3 |
สอดคล้องกับการช่วยคงสภาพ ECM ภายใต้ UV |
| ผิวหนูไร้ขนภายใต้ UVB (ทาเฉพาะที่) |
ลดการอักเสบตามเวลา; เปลี่ยนแปลงสอดคล้องกับ pathway |
สนับสนุนแนวคิดการลด UV-stress |
การใช้: เหมาะกับผลิตภัณฑ์ดูแลผิวแบบ leave‑on ที่ต้องการผลเรียบเนียนแบบชั่วคราวต่อริ้วรอยจากการแสดงสีหน้า เช่น ครีม โลชั่น เจลใส โทนเนอร์ และมาสก์ (รวมถึงบริเวณรอบดวงตาเฉพาะเมื่อทดสอบความทนได้แล้ว) ใช้ได้ทั้งกลางวัน/กลางคืน และสามารถวางตำแหน่งร่วมกับระบบกันแดด/สารต้านอนุมูลอิสระเพื่อเน้นการดูแล photoaging
วิธีการผสม:
- ละลาย/กระจายตัวล่วงหน้าในเฟสน้ำหรือในกลุ่ม glycols (เช่น propylene glycol / butylene glycol) ก่อนนำไปรวมกับสูตรหลัก
- เติมในขั้นตอนสุดท้าย/ช่วง cool‑down และหลีกเลี่ยงการให้ความร้อนเป็นเวลานานเหนือ 40°C
- ทดสอบความรู้สึกบนผิวในสูตรจริง: sanshools อาจทำให้รู้สึกซ่า/ชา เริ่มจากอัตราต่ำ หลีกเลี่ยงใช้บนผิวที่ระคายเคือง/มีแผล และหลีกเลี่ยงดวงตา/เยื่อบุหากยังไม่ผ่านการทดสอบเฉพาะ
อัตราการใช้: 0.1–3%
ช่วงแนะนำทั่วไป: ~0.5–2% สำหรับสูตร leave‑on แนว anti‑aging; มีงานวิจัยในมนุษย์ที่ใช้สารสกัด pericarp 2% เป็นเวลา 30 วันสำหรับริ้วรอยหางตา
ลักษณะผลิตภัณฑ์: ผงสีเหลืองอ่อนถึงน้ำตาล (กระจายตัวในน้ำได้); มีกลิ่นเฉพาะ; อาจทำให้รู้สึกซ่าเล็กน้อยบนผิวขึ้นกับอัตราและชนิดของสูตร
การละลาย: ละลาย/กระจายตัวได้ในน้ำและ glycols; ระบบน้ำมันล้วน (anhydrous) อาจผสมได้ยาก ควรละลายในน้ำ/ไกลคอลก่อนแล้วจึงเติมลงในอีมัลชันหรือเซรั่ม และต้องทดสอบความใส/ความเสถียรของสูตรสำเร็จทุกครั้ง
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท แห้ง และหลีกเลี่ยงความร้อน/แสง ลดการสัมผัสความชื้น และปิดฝาทันทีหลังใช้งาน
