Sodium Palmitoyl Proline คือสารอนุพันธ์กรดอะมิโนที่จับกับกรดไขมันปาล์มิติก มีสมบัติแอมฟิฟิลิก (ชอบทั้งน้ำและน้ำมัน) ใช้เป็นแอคทีฟเพื่อการปรับสภาพผิว (skin-conditioning) ลดการระคายเคือง และช่วยให้สีผิวสม่ำเสมอ เหมาะกับสูตรสำหรับผิวบอบบาง ผิวที่เผชิญความเครียดจากแสงแดด/มลภาวะ และผิวที่มีจุดด่างดำจากการอักเสบ
ฐานข้อมูลส่วนผสมเครื่องสำอางจัดให้เป็น skin-conditioning agent เป็นหลัก แต่ในการใช้งานจริงมักใช้เป็นโค‑แอคทีฟด้านปลอบประโลมและปรับสีผิว โดยเฉพาะในเบลนด์เชิงพาณิชย์ที่รวม Sodium Palmitoyl Proline เข้ากับสารสกัดดอกบัวขาว (Nymphaea alba) และใช้ในสูตรสำเร็จที่ความเข้มข้นราว 3% เพื่อให้ผิวดูเรียบเนียน สว่างกระจ่างใสขึ้น และทนต่อการระคายเคืองได้ดีขึ้น
จุดเด่นของระบบนี้คือช่วยลดการอักเสบจากความเครียด (UV ความร้อน การระคายเคืองเคมี) ลดสัญญาณการสร้างเมลานิน และช่วยพยุงเมทริกซ์ผิว จึงเหมาะเป็นตัวเสริมในสูตรไวท์เทนนิงและแอนติเอจที่ต้องการความอ่อนโยน รองรับผิวไวต่อการระคายเคือง และต้องการลดโทนสีผิวคล้ำจากการอักเสบ (PIH) มากกว่าการฟอกสีอย่างรุนแรง
ข้อมูล in vitro และ ex vivo ของเบลนด์ Sodium Palmitoyl Proline ร่วมกับน้ำสกัดดอกบัวขาว แสดงให้เห็นกลไกหลายด้านพร้อมกัน ในเซลล์เคราติโนไซต์ที่ถูกกระตุ้นด้วย UV หรือความร้อน เบลนด์นี้ช่วยลดตัวกลางการอักเสบ เช่น IL-1α และ endothelin-1 ลดสัญญาณ COX-2/PGE2 และรายงานว่าช่วยลดการแสดงออกของ IL-6/IL-8 ขณะเดียวกันเพิ่มระดับ β-endorphin ในผิว ซึ่งสอดคล้องกับผลด้านปลอบประโลม ลดแดง ลดแสบร้อนในกลุ่มอาสาสมัครผิวบอบบาง
ในด้านเมลานิน เบลนด์เดียวกันช่วยลดทั้งการสร้างเมลานินจากความเครียด (เช่น UV การอักเสบ) และการสร้างพื้นฐานจากเมลาโนไซต์ ในโมเดลผิวสามมิติที่มีเมลานิน 3% ของเบลนด์ให้ผลลดปริมาณเมลานิน ≈31–49% และลดกิจกรรมเอนไซม์ไทโรซิเนส ≈54% พร้อมปรับสมดุลยีนที่เกี่ยวข้อง คือเพิ่ม MIC‑1 และลดการแสดงออกของ MITF/tyrosinase ผลดังกล่าวสัมพันธ์กับการที่จุดด่างดำดูจางลง พื้นที่เล็กลง และค่า ITA° (วัดความสว่างของผิวแบบเครื่องมือ) เพิ่มขึ้นหลังใช้ต่อเนื่อง 2–3 เดือนในอาสาสมัครชาวเอเชีย
ในระดับชีวเคมี เบลนด์ sodium palmitoyl proline–น้ำสกัดดอกบัวขาวให้ผลต้านอนุมูลอิสระและปกป้องเมทริกซ์ผิวที่เด่นชัด เช่น ความสามารถในการจับอนุมูลซูเปอร์ออกไซด์สูง การยับยั้งเอนไซม์ elastase และ hyaluronidase (ช่วยชะลอการสลายตัวของอีลาสตินและกรดไฮยาลูโรนิก) รวมถึงฤทธิ์ต้าน COX และการปกป้องดีเอ็นเอของพลาสมิดภายใต้การฉายรังสี UVA เมื่อนำมารวมกับผลด้านต้านการอักเสบ จะได้ภาพรวมของแอคทีฟที่ช่วย “พยุง” การแก่ชราของผิว ลดการเสียสมดุลจากความเครียด มากกว่าการออกฤทธิ์รุนแรงแบบยารักษา
จุดอ่อนของฐานข้อมูลคือหลักฐานส่วนใหญ่เป็นข้อมูลจากผู้ผลิต (technical dossier) และรีวิวเชิง neurocosmetics ที่สรุปข้อมูลชุดเดียวกัน มากกว่าการทดลองทางคลินิกขนาดใหญ่โดยอิสระ อย่างไรก็ดี ความสอดคล้องของกลไก (ลดการอักเสบและออกซิเดชัน ลดสัญญาณสร้างเมลานิน และพยุงเมทริกซ์) ร่วมกับผลจากการทดสอบกับอาสาสมัครที่ให้แนวโน้มชัดเจน ทำให้ Sodium Palmitoyl Proline เป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับใช้เป็นโค‑แอคทีฟแบบอ่อนโยนในสูตรสำหรับผิวบอบบางและผิวที่ต้องการปรับสีผิว
คำอธิบายผลิตภัณฑ์: แอคทีฟกลุ่มกรดอะมิโน‑กรดไขมันที่ออกฤทธิ์หลักด้านปลอบประโลม ลดสัญญาณการอักเสบ และปรับสีผิวให้สว่างขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป โดยเฉพาะเมื่อใช้ในระบบ vectorized ร่วมกับสารสกัดจากพืช เบลนด์นี้ช่วยลด IL-1α, endothelin-1, COX-2/PGE2, IL-6/IL-8 และเพิ่ม β-endorphin ในผิว พร้อมลดปริมาณเมลานินและกิจกรรมไทโรซิเนสในโมเดลผิวสามมิติ และมีข้อมูลต้านเอนไซม์ elastase/hyaluronidase และการปกป้องดีเอ็นเอภายใต้ UVA
การใช้: ใช้เป็นโค‑แอคทีฟในเซรั่มไวท์เทนนิง/ปรับโทนสีผิว มอยส์เจอไรเซอร์แอนติเอจ หลังแดด (after-sun) ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวหลังเกิดการอักเสบ/เลเซอร์ และสูตรสำหรับผิวบอบบางที่ต้องการลดแดง ลดแสบร้อน และลดโอกาสเกิด PIH ควรใช้ร่วมกับสารกันแดดและแอคทีฟหลักอื่นๆ (เช่น วิตามินซี นิโคตินาไมด์ เรตินอยด์) ไม่ใช้เป็นตัวฟอกผิวหลักเพียงตัวเดียว
วิธีการผสม:
- สำหรับวัตถุดิบ Sodium Palmitoyl Proline ชนิดผง ให้เตรียมเป็นคอนเซนเทรตในโพลิออลที่เหมาะสม (เช่น propylene glycol, butylene glycol) โดยคนให้เข้ากันและสามารถใช้ความร้อนอ่อนๆ ช่วยละลาย แล้วจึงนำคอนเซนเทรตเข้าฐานสูตรในช่วงเย็น (<40°C)
- ในสูตรเซรั่มน้ำหรือเจลใส ควรใช้ร่วมกับโซลูบิไลเซอร์หรือระบบสารลดแรงตึงผิวอ่อนๆ ปรับ pH ให้อยู่ในช่วงเครื่องสำอางทั่วไป (≈4.5–6.5) และทดสอบความใส/ความขุ่นและเสถียรภาพภายใต้อุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลง
- ในสูตรอีมัลชัน/ครีมและผลิตภัณฑ์หลังแดด ให้เติมในช่วงเย็นพร้อมแอคทีฟที่ไวต่อความร้อนอื่นๆ หลีกเลี่ยงการให้ความร้อนสูงต่อเนื่อง และไม่ควรใช้ในสภาวะด่างจัดเป็นเวลานาน เพื่อปกป้องหมู่กรดอะมิโนไม่ให้เสื่อมสภาพเร็ว
อัตราการใช้: 0.05–0.5% Sodium Palmitoyl Proline ในผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป (ช่วงที่ใช้บ่อย ≈0.2–0.3%) กรณีใช้ในรูปเบลนด์ที่รวม Sodium Palmitoyl Proline กับสารสกัดพืชและใช้เบลนด์ที่ประมาณ 3% ของสูตร ให้คำนวณให้ได้ปริมาณ Sodium Palmitoyl Proline ที่ส่งไปบนผิวอยู่ในช่วง 0.05–0.5% ตามเป้าหมาย
ลักษณะผลิตภัณฑ์: ผงผลึกสีขาวถึงขาวนวล ไม่มีกลิ่นหรือมีกลิ่นอ่อนมาก เป็นเกลือของกรดไขมัน‑กรดอะมิโนที่มีสมบัติแอมฟิฟิลิก
การละลาย: ละลายในน้ำได้จำกัด (มีรายงานความสามารถละลายในน้ำที่ประมาณ 40–60 มก./ลิตร ที่ 25°C) และมีค่า logP ประมาณ 3 แสดงถึงความชอบไขมันที่เด่นชัด ละลายได้ดีในโพลิออล (เช่น propylene glycol, butylene glycol) และสามารถผสมเข้าระบบสารลดแรงตึงผิวให้ได้สารละลายใสหรือขุ่นเล็กน้อย ควรใช้โค‑โซลเวนต์และ/หรือโซลูบิไลเซอร์เพื่อให้การกระจายตัวและเสถียรภาพดี ไม่ควรหวังการละลายเต็มที่ด้วยการเติมลงในน้ำเย็นโดยตรงที่ความเข้มข้นสูง
ควรเก็บในภาชนะปิดสนิทที่แห้งและเย็น หลีกเลี่ยงความชื้นและสารออกซิไดซ์แรง วัตถุดิบเข้มข้นอาจระคายเคืองต่อผิวและตาได้ จึงควรใช้ถุงมือ/แว่นป้องกันเมื่อต้องชั่งและผสม แม้ว่าระดับการใช้ในผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปจะถูกจัดอยู่ในกลุ่มความเสี่ยงต่ำตามฐานข้อมูลความปลอดภัยส่วนผสมหลายแหล่ง
